Monumentendokter rukt uit

De vergelijking tussen de diagnose die Keersmaekers en zijn collega's bij het departement voor Burgerlijke Bouwkunde aan de Leuvense universiteit stellen bij beschermde gebouwen en die van cardiologen bij hartpatiënten verschilt niet veel. 'We plaatsen stalen nagels in de voegen van een muur. Daar sturen we stroom door waardoor een elektrisch veld ontstaat. Door de spanning te meten krijgen we informatie over de elektrische weerstand van de onderzochte zone. Een hoge weerstand wijst op barsten, scheuren, holtes, vocht of uitdrogen van het metselwerk. Bij een lage weerstand kan de muur er nog wel even tegen', zegt Keersmaekers.

Een dokter doet met een elektrocardiogram ongeveer hetzelfde. Hij plaatst verschillende elektroden op de huid van de patiënt en krijgt dankzij de elektrische spanning een idee van de activiteit van de hartspier en eventuele hartritmestoornissen. Als verder onderzoek nodig blijkt, wordt er een endoscoop in de muur ingebracht. Die kan kijken hoe het met het metselwerk gesteld is.'

Het grote voordeel van de nieuwe techniek is dat de gebouwen geen bezoek meer krijgen van arbeiders met een boor of een slijpschuif om hun gezondheidstoestand te kunnen inschatten. 'Bij erg fragiele oppervlakten kunnen we zelfs werken met dezelfde elektroden die bij patiënten worden aangebracht. Maar het grote voordeel is dat de oude muren niet beschadigd worden en dat we grotere oppervlakken kunnen scannen. We kunnen ook indien nodig ingrijpen door grout, een mengeling van water, kalk en cement in te spuiten. Op die manier herstellen we de interne samenhang van de muur', zegt Keersmaekers.

Volgens hem biedt de techniek niet meteen een oplossing voor de woningrenovatiemarkt. Nochtans worden daar ook heel wat muren op hun kwaliteit en stabiliteit gecontroleerd. 'Wanneer in een muur van een stads- of een herenhuis een barst zit, zie je die doorgaans ook daadwerkelijk zitten. Wij werken vooral met echte massieve muren van meer dan een meter dikte. Zo hebben we al de Sint-Jacobskerk in Leuven, de Onze-Lieve-Vrouwe Basiliek in Tongeren en de Maagdentoren in Zichem onder handen genomen', klinkt het.

Ook het Handbogenhof, het Kasteel van Arenberg en de Sint-Catharinakerk van Hoogstraten, één van de hoogste bakstenen gebouwen ter wereld, behoren tot het patiëntenbestand van Keersmaekers. Aan het departement voor Burgerlijke Bouwkunde wordt momenteel onderzoek verricht naar een techniek waarmee met een soort stethoscoop naar schade in gebouwen wordt 'geluisterd'. Op termijn moet dat er onder meer voor zorgen dat een schatting kan gemaakt worden wanneer de draagkracht van een oud gebouw zijn limiet nadert.

Meer nieuws uit Leuven op www.nieuwsblad.be/leuven