De noodtoestand geldt voor heel het grondgebied en verbiedt onder andere publieke bijeenkomsten. De afkondiging van de noodtoestand en van het staakt-het-vuren - dat om 12.00 uur Belgische tijd van kracht werd - moet goedgekeurd worden door de vicepresident van het parlement.

'We zijn het slachtoffer geworden van een poging tot het omverwerpen van deze rechtsstaat en democratie,' aldus Gusmao in een communiqué.

De president van Oost-Timor, José Ramos-Horta, raakte maandagochtend zwaargewond bij een aanslag op zijn woning in de hoofdstad Dili. Kort daarna ontsnapte Gusmao op het nippertje aan een andere aanslag, die het leven kostte aan de rebellenleider Alfredo Reinado. Die was in augustus 2006 uit de gevangenis ontsnapt, en sindsdien op de vlucht.

President in 'herstellende'

De president, die kogels in de borst en de buik kreeg, werd overgebracht naar een ziekenhuis in de Australische stad Darwin. Eerst werd gevreesd voor zijn leven, maar volgens Fernando de Araujo, de voorzitter van het Oost-Timorese parlement, is hij intussen aan de beterhand.

'Volgens de informatie die we hebben, werd de president geopereerd en is de kogel in zijn long verwijderd. Hij herstelt momenteel van de operatie', aldus de Araujo.

Volgens de Australische eerste minister Kevin Rudd is er sprake van een 'gecoördineerde aanslag, bedoeld om de democratisch verkozen leiding van het land te elimineren'.

Dood Reinado 'positief'

Australië zal 120 extra manschappen en agenten naar Oost-Timor sturen. Rudd zelf brengt eind deze week een bezoek aan de Oost-Timorese hoofdstad. De voormalige Australische minister van Buitenlandse Zaken zei niemand dood te wensen, maar stelde wel dat de dood van Reinado een positieve invloed zal hebben op de stabiliteit in Oost-Timor.

In Dili bleef het maandag ondanks de aanslagen rustig.