'Haal die Mariakapel uit onze Eik'

De Duizendjarige Eik is een monument in Lummen. Een breed uitwaaierend bladerdek, een stam met een omtrek van meer dan zes meter. Prachtig gelegen ook, een beetje verwijderd van de dagelijkse drukte. 'Een ideale plek voor heidense rituelen', vindt François Dalins uit Zoersel. De man treedt op als woordvoerder van een groep moderne heidenen en heksen. En die storen zich enorm aan een kleine Mariakapel, zowat vier meter hoog aan de stam. Dalins heeft al brieven en e-mails geschreven naar de Vlaamse overheid en naar de gemeente Lummen. 'Het kapelletje is een klap in het gezicht van de heidenen en de aanhangers van natuurreligies', zegt hij. 'Die boom heeft een geschiedenis. Enkele eeuwen geleden werden in de buurt van de boom heksen verbrand, in naam van het christendom. En nu hangt Maria daar. Waarom kunnen ze dat kapelletje niet een eind verderop hangen?'

De eisen van Dalins vinden geen begrip bij het Lummense stadsbestuur, dat absoluut niet van plan is om het kapelletje weg te halen. 'Gelukkig maar', zegt Richard Verboven. De 61-jarige Lummenaar heeft het kapelletje zelf in elkaar geknutseld en hoogstpersoonlijk in de boom gehangen. 'Het eerste kapelletje heb ik in 2004 opgehangen. Een bewoonster uit de gemeente had aan de heemkundige kring, waarvan ik deel uitmaak, gevraagd waarom er geen meer hing. Ze herinnerde zich uit haar kindertijd dat er toen een kapelletje in de boom hing. Maar ergens in de jaren zestig was het plots verdwenen en nooit meer teruggekeerd. Ze had gelijk, vonden we bij de heemkundige kring. En omdat ik nogal handig ben, heb ik dan maar zelf een kapelletje gemaakt.'

Verboven heeft ook een persoonlijke band met de boom. De Duizendjarige Eik maakt deel uit van zijn familiegeschiedenis. 'Het verhaal dateert al uit de Eerste Wereldoorlog. Mijn grootvader werd toen gearresteerd door de Duitsers omdat hij hen niet genoeg eten wilde geven. Zijn huis, vlak bij de eik, staken ze in brand, met zijn vrouw en acht kinderen erin. Mijn vader, die toen nog maar enkele maanden oud was, zat mee opgesloten. Toen mijn grootvader later die dag werd vrijgelaten, keerde hij doodsbang terug naar huis. Maar zijn gezin was kunnen ontsnappen aan de vlammen. Iedereen had beschutting gezocht in het struikgewas onder de Duizendjarige Eik. Natuurlijk is het voor mij dan een speciale boom die ik wil koesteren.'

Bij het Lummense stadsbestuur worden ze intussen een beetje zenuwachtig van het gedoe rond het kapelletje. De voorbije maanden staken ze veel energie in de heraanleg van het park rond de Duizendjarige Eik. Op 21 juni komt er een plechtige inhuldiging, compleet met ochtendlijke zonnegroet bij de monumentale boom. Schepen van Toerisme Betty Luyten vreest dat de huidige discussie als een schaduw over de feestelijkheden zal hangen. 'Terwijl we van de Lummenaars zelf nog nooit klachten hebben gekregen.'

Ook voor Verboven hoeft al die heisa niet. 'Maar ik wil niet dat ze mijn kapelletje weghalen. Het hangt daar goed, het hoort daar. Ik heb zelfs de toelating aangevraagd en verkregen bij Monumenten en Landschappen. Ik mocht het er hangen als ik geen nieuwe nagels in de boom zou slaan. En dus heb ik het opgehangen aan het oude stuk ijzer, waaraan ook het kapelletje decennia geleden al hing.'

'Als iemand het in het geniep weghaalt, dan maak ik gewoon een nieuw', zegt hij overtuigd. 'Ik heb nog wel wat hout liggen. En een nieuwe Mariabeeldje vind ik wel op de rommelmarkt.'

Verboven heeft al eens een nieuw moeten maken. Zijn eerste model - 'één met kunstroosjes aan de zijkant' - is in 2005 verdwenen. 'Ik dacht toen aan vandalen, maar met de discussie die nu woedt, denk ik dat de daders misschien wel van die heidenen zouden kunnen zijn. Maar ik heb mij toen ook niet laten doen en heb snel een nieuw kapelletje opgehangen.'

Richard Verboven noemt zichzelf gelovig. Maar dat betekent niet dat hij iets tegen de heidenen heeft. 'Wat mij betreft, mogen ze hun vieringen vast en zeker rond de boom komen houden. Wanneer ze maar willen. Maar als dat kapelletje hen stoort, dan kunnen ze toch aan de andere kant van de boom gaan staan. Hij is dik genoeg.'