Nieuwkomertjes belanden in overvolle kleuterklasjes

Het probleem van de overvolle kleuterklassen stelt zich traditioneel het scherpst in de maanden tussen Nieuwjaar en Pasen. Er komen kindjes bij, maar het duurt vaak tot Pasen, wanneer het warmere weer nog meer peutertjes naar school lokt, voor er cijfermatig genoeg extra kleuters zijn om een klas eventueel te splitsen.

In de school van Guido Sauwens, 't Walnootje in Bilzen, groeit de instapklas vandaag van 22 naar 30 kleuters. Tweeëneenhalfjarigen die de eerste stapjes van hun lange schoolloopbaan in weinig comfortabele omstandigheden afleggen. 'Klassen van dertig kleuters en meer zijn geen uitzondering', zegt Sauwens. 'De nieuwe leerlingen geven ons wel recht op vier tot vijf extra uren, maar dat is geen oplossing voor een klas met dertig kinderen. Zo krijg je het klassieke probleem van de kleuterjuffen die de dagen vullen met sjaals en handschoenen aantrekken, toiletbezoek en hulp bij het eten. Er blijft weinig tijd over om echt met de kindjes bezig te zijn.'

Scholen nemen vaak hun toevlucht tot zelfbedachte oplossingen zoals het doorschuiven van de oudste kinderen of het verdelen van de nieuwkomertjes over verschillende klassen. Maar ook deze oplossingen zijn niet ideaal, omdat de kleintjes nog erg veel zorg nodig hebben of driejarigen na enkele maanden al moeten doorschuiven naar een nieuwe juf.

Een structurele oplossing zit er niet meteen aan te komen. Minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke heeft dit jaar wel extra inspanningen gedaan door het budget voor extra uren op te trekken van 5 naar 15 miljoen euro en door de extra uren sneller beschikbaar te stellen van de scholen. Vroeger kreeg een school pas extra uren wanneer er tenminste elf extra leerlingen kwamen; vandaag volstaan twee nieuwe leerlingen al om een extra uur aan te snijden. Maar volgens de Werkgroep Kleuterscholen volstaan die extra uren niet om de druk op de instapklasjes weg te nemen. Sauwens: 'De minister heeft dit schooljaar uitgeroepen tot het Jaar van de Kleuter. De kleuterjuffen merken bitter weinig van zijn beloofde maatregelen. Wij pleiten voor een duidelijke en eenvoudige maatregel door klassen vanaf 26 kindjes systematisch op te splitsen. Met een proefproject zou men de haalbaarheid kunnen nagaan.'

Maar zo'n scenario ligt voorlopig niet op tafel. 'Klasjes van dertien leerlingen zullen hoe dan ook een grote extra inspanning vragen', zegt Ward Verhaeghe, woordvoerder van minister Vandenbroucke. 'Met wat we dit jaar al gerealiseerd hebben, krijgen scholen een pak meer ademruimte. Met de normen zoals ze nu gesteld zijn is een goede omkadering mogelijk. Elke school kent best de eigen noden en verdeelt de uren op basis daarvan. En vergeet niet dat voor scholen met veel kansarme leerlingen recent nog meer inspanningen zijn gedaan.'

Volgens Mieke Van Hecke, directeur-generaal van het Vlaams Secretariaat van het Katholiek Onderwijs, doen scholen hun uiterste best om met de uren waarover ze beschikken de best mogelijke opvang te voorzien. 'Ze trekken hun plan, maar het blijft voor veel scholen een moeilijke evenwichtsoefening. Het kleuteronderwijs kan hoe dan ook extra middelen gebruiken. Een kleuter telt nog altijd voor veel minder centen dan een leerling uit de lagere school. Vooral voor autonome kleuterscholen, die niet aan een basisschool verbonden zijn, kan het zeer moeilijk zijn.'