'De beste raad? Blijf gewoon thuis'

'Het wordt morgen de drukste dag op de weg in jaren. Een paar ongevallen en de files zullen extreme proporties aannemen.' Verkeersexpert Eddy Peetermans van het Vlaams Verkeerscentrum waarschuwt voor grote problemen op de weg morgen door de 24-urenstaking van de NMBS.

Volgens het Verkeerscentrum zullen de files recordlengtes bereiken. 'Op veel plaatsen zullen ze makkelijk tot de helft langer zijn', zegt Peetermans.

De grootste problemen zijn te verwachten op de wegen naar Brussel, maar vooral ook naar Antwerpen. 'Brussel heeft het voordeel dat daar veel bedrijven uit de dienstensector gevestigd zijn. Voor hen is het makkelijker om hun werknemers buiten de spitsuren naar hun werk te laten komen', zegt Maarten Matienko van de automobilistenvereniging VAB. 'In Antwerpen liggen meer industriebedrijven, met vaste werkuren. Daar kun je de spits niet zo makkelijk verleggen.'

De ochtend- en avondspits zullen over bijna de hele dag uitdeinen. ''s Ochtends wordt het van voor halfzeven druk tot 11uur of misschien zelfs 12uur', zegt Matienko. 'Rond 15uur begint dan de avondspits, en die kan makkelijk tot 21uur duren.'

Ontkomen aan het fileleed wordt zo goed als onmogelijk (zie kader). 'Zeker de secundaire wegen zijn geen alternatief', zegt Matienko. 'Die zitten op gewone dagen al overvol. Als iedereen voor die alternatieve routes kiest, zal de chaos daar nog veel groter zijn dan op de snelwegen.'

De verkeersdeskundigen roepen daarom iedereen die niet per se in Brussel of Antwerpen moet zijn, thuis te blijven. 'Automobilisten die op uitstap willen, iemand een bezoekje willen brengen of boodschappen willen doen in Brussel of Antwerpen raden we aan om dat een dag uit te stellen', zegt Matienko. 'Alleen zo kan het fileleed voor het woon-werkverkeer nog een beetje ingetoomd worden.'

De verkeersellende wordt een financiële ramp voor de Belgische bedrijven, zegt Karel Van Eetvelt, de gelegeerd bestuurder van Unizo. 'De economische kost van de staking valt niet te becijferen, maar de schade zal enorm zijn', zegt hij. 'Vooral de transportsector en veel bouwondernemingen zullen getroffen worden. De grote meerderheid van de bedrijven kan zijn personeel niet van thuis uit laten werken. Zo worden burgers en bedrijven voor de zoveelste keer ten onrechte gegijzeld door een vakbondsactie.'

Unizo herhaalt zijn pleidooi voor een minimale dienstverlening, maar die is volgens minister van Overheidsbedrijven Inge Vervotte (CD&V) moeilijk veilig te organiseren. 'Dan moeten er maar manieren gezocht worden om zoiets wél goed te organiseren. Punt', zegt Van Eetvelt. 'Waarom zou in Italië kunnen wat hier niet kan?'

Als compensatie voor de staking biedt de NMBS al haar abonnementshouders een zogenaamde Sorry Pass aan. Daarmee kan één persoon één dag gratis rijden met de trein. De pass kan tot 20juni afgehaald worden in de stations.