Schoonheidsideaal dicteert combinatie van Oost en West

Knappe mensen hebben een streepje voor: ze raken verder en verdienen meer. Mooie gezichten hebben hetzelfde effect als drugs, meldt het wetenschappelijk tijdschrift Neuron . Kijken naar een knap uiterlijk stimuleert de pleziergebieden in de hersenen en maakt ons vrolijk.

Geen wonder dat we er allemaal goed willen uitzien. Alleen blijkt dat in de praktijk niet zo simpel. Niet alleen staat onze persoonlijke genenmix soms in weg, het is ook allang niet meer duidelijk wat vandaag als ,,mooi'' wordt beschouwd.

Was Marilyn Monroe in haar tijd het ultieme sekssymbool, nu zou ze twintig kilo moeten afvallen om een kans te maken. Tegenwoordig is een gezond gebruinde teint erg in trek, maar in vroegere tijden -- en in Japan nog altijd -- deden stijlvolle dames er alles aan om hun winterkleurtje te behouden. Ook de ,,rijpheid'' van het ideale gezicht verandert nogal eens. Tijdens economische recessies doen vooral vrouwen met moederlijke trekken het goed, in betere tijden is een babyface populair.

Wat ,,mooi'' is of niet, is dus niet gebaseerd op vaste regels. Al eeuwenlang betekent ieder nieuw schoonheidsideaal dat er mensen uit de boot vallen. Maar wat vandaag wél nieuw is, is dat er nooit eerder zoveel mogelijkheden waren om je uiterlijk aan te passen aan het ideaalbeeld.


Perfecte Chinese vrouw
Nu plastische chirurgie niet langer het privé-speeltuintje is van de rich and famous , liggen een elegant neusje of stevige borsten binnen ieders bereik. De prijzen van zulke ingrepen zijn de laatste jaren opvallend gedaald, overal ter wereld schieten ,,cosmetische klinieken'' als paddestoelen uit de grond, en in de grote steden kunnen de dokters de vraag allang niet meer bijhouden. Het epicentrum van de plastische chirurgie ligt in Zuid-Korea: de concentratie van ,,cosmetische chirurgen'' is daar de hoogste ter wereld.

Slappe borsten en billen, scheve ogen, te veel haar of juist te weinig, zelfs de lengte van je benen: alles kan worden veranderd. Wat daarbij opvalt, is dat veel jonge Aziatische vrouwen zich niet langer laten leiden door het traditionele oosterse uiterlijk, maar juist het westerse ideaalbeeld proberen te benaderen. Hun voluptueuze lichaam met zware boezem en rond gezicht moet plaats ruimen voor het lange lijf en scherpere gelaat van westerse vrouwen.

De 24-jarige Chinese vrouw Hao Lulu is een extreem voorbeeld van die trend. Hao werd als perfecte Chinese geboren, maar wilde westers zijn. Ze heeft haar ogen laten vergroten, haar jukbeenderen laten opereren, haar neus is verlengd, haar billen zijn bijgewerkt, haar borsten gelift, haar heupen ronder gemaakt en haar dijen versmald. Gevraagd op wie ze nu eigenlijk wil lijken, antwoordt Hao laconiek: ,,Ik wil helemaal op niemand lijken, ik wil gewoon mezelf zijn.'' Er staan nog vier operaties op stapel om haar op haar westerse zelf te laten lijken.


Jeans en sari
De uitwisseling van schoonheidsidealen werkt ook omgekeerd. Volgens Calvin Cheng, Aziatisch directeur van het modellenbureau Elite Models, waait er een nieuwe wind. ,,In het Westen is er een groeiende interesse voor de oosterse wereld. Door de opkomst van China denk ik dat die trend zich zal doorzetten.''

De combinatie van Oost en West wordt perfect belichaamd door supermodel Saira Mohan. Mohan is westers genoeg om er vertrouwd uit te zien, en oosters genoeg om mysterieus te blijven. Ze beweegt zich even makkelijk in jeans als in een traditionele Indische sari. Haar Frans-Ierse moeder en Indiase vader liggen aan de basis van haar bijzondere uiterlijk.

Internationale roots doen het goed de laatste jaren. Actrice en oscarwinnares Halle Berry is het resultaat van een zwart/blank huwelijk, zangeres Mariah Carey ook, fotomodel Helena Christensen heeft zowel Peruaans als Deens bloed, bij actrice Cameron Diaz is dat Cubaans en Duits, de acteur Olivier Martinez heeft een Algerijns/Spaans/Franse achtergrond en supervrouw Isabella Rosselini heeft een Zweedse moeder en een Italiaanse vader.

De blonde ijskoninginnen van Hitchcock zijn op dit moment niet erg in trek. Anno 2003 lijkt een internationaal uiterlijk een ticket tot succes. Maar wie zich door middel van plastische chirurgie laat modelleren naar het east meets west -ideaal, dreigt bedrogen uit te komen. Waarschijnlijk wordt ook dit schoonheidsideaal na een tijdje weer vervangen door een ander.


Overal aantrekkelijk
Toch zijn er een aantal kenmerken die zowat overal ter wereld als aantrekkelijk worden beschouwd. Gelijkmatige tanden, een zandloperfiguur -- ronde heupen, smalle taille -- en lange benen doen het steeds goed.

De Amerikaanse plastisch chirurg Stephen Marquardt beweert dat het perfecte lichaam volledig afhangt van mathematische verhoudingen. Meer nog, hij heeft ,,schoonheid'' zelfs in een wiskundige formule vertaald. Marquardt maakte gebruik van de Gulden Snede (verhouding 1,618 tot 1), die overal in de natuur voorkomt, om het ,,ideale gezicht'' te tekenen.

Met een simpele druk op de knop tovert de computer dat perfecte Marquardt-masker over iedere pasfoto. Marquardt ontwikkelde het programma speciaal voor plastisch chirurgen. Zo houden ze de ultieme schoonheid voor ogen als ze hun patiënt bijwerken.