Britse oorlogskerkhoven beter onderhouden dan de onze

Eddy Meulemans

Duizenden geallieerde soldaten liggen in ons land begraven, vooral in de Westhoek rond Ieper. Toch vonden ook heel wat Britten en Canadezen hun laatste rustplaats in onze regio, onder meer in Turnhout, Geel, Kasterlee, Wuustwezel en Lier. Hoewel de gesneuvelde krijgers al meer dan zestig jaar onder het Kempense gras liggen, zien hun graven er nog altijd kraaknet uit.

Meer dan honderd tuinmannen en steenhouwers schuimen dagelijks het land af om het gras te maaien, onkruid te wieden en grafstenen te restaureren op de oorlogsbegraafplaatsen. De prachtige Britse tuinen met hun uniforme witte grafstenen steken vaak schril af tegen ónze soldatenkerkhoven en onze burgerlijke dodenakkers, waar de tand des tijds vooral de oudere zerken danig heeft aangetast.

Het rigoureuze onderhoud van de oorlogskerkhoven kost handenvol geld. 'Maar u hoeft niet bang te zijn, het kost de lokale gemeenschap geen cent', zegt Christine Connorty van de Commonwealth War Graves Commission (CWGC), die de soldatenbegraafplaatsen beheert. 'Alle hoveniers en steenkappers zijn in dienst van de CWGC, een organisatie die volledig gefinancierd wordt door de staatskas van de landen van het Britse Gemenebest, vooral Groot-Brittannië, Canada en Australië.'

Alex Ruyts is een van de vele Vlaamse tuinmannen op de Engelse loonlijst. Minstens een keer per week stapt hij met zijn werkploeg af in Kasterlee, Geel en Turnhout om de 'graftuin' tot in de puntjes te verzorgen. 'Of het niet luguber is om dagelijks tussen de doden te werken? Nee, je geraakt er vlug aan gewend', zegt Alex.

Zelden bezoekers

Tijdens hun werkuren worden de tuinmannen zelden gestoord. Bezoekers ziet Alex bijna nooit meer, tenzij er een 'verse' dode wordt aangevoerd. 'Meestal gaat het om weduwen, van wie de urne wordt bijgezet in het graf van hun gesneuvelde echtgenoot. Dan wordt het graf even opnieuw blootgelegd en de urne met de stoffelijke resten van het familielid toegevoegd, vaak met erg veel emotie. Ik herinner me een dochter die de grafsteen van haar vader kuste en in tranen uitbarstte.'

Dat de graven van onze eigen oud-strijders veel slordiger ogen, is ook burgemeester Frans Peeters van Geel niet ontgaan. Hij ziet twee verklaringen: 'Ten eerste beschikken wij niet over dezelfde middelen en manschappen als de Engelsen. Ten tweede mogen wij op onze kerkhoven alleen de paden onderhouden. De zerken behoren toe aan de nabestaanden. Zij zijn zelf verantwoordelijk voor het onderhoud ervan.'