Schreeuwen maakt kinderen agressief

Eens goed schreeuwen en dan zal de kleine het wel doorhebben dat bepaald gedrag niet door de beugel kan. Hoewel het op lastige momenten een verleidelijke tactiek is, oogsten ouders er alleen maar meer problemen mee. Vooral kinderen die introvert, onwelwillend of wanordelijk zijn, gaan zich als reactie op de heftige kritiek nog agressiever gedragen.

Binnenkort verschijnen de resultaten van promovendus Amaranta de Haan in het toonaangevende tijdschrift The Journal of Child Psychology and Psychiatry. Voor haar doctoraat deed de Haan onderzoek bij 586 kinderen van 6 tot en met 15 jaar, en bij hun ouders.

Daaruit blijkt nog dat jongens agressiever reageren op schreeuwende ouders dan meisjes, en dat het agressief gedrag met de jaren afneemt.

Luisteren uit schrik

Ook kinderpsychiater Peter Adriaenssens is pleitbezorger voor een zachtere aanpak. ‘Wie roept en tiert, doet dat om macht te zoeken en om te intimideren. Je kind luistert uit schrik en niet voor de argumenten. Iedereen van ons kent mensen die hun stem niet moeten verheffen om invloed te hebben, die met hun ogen alleen iemand kunnen doen luisteren. Dat is veel efficiënter. Hoewel sommige kinderen er gevoeliger voor zijn, is het voor niemand aan te raden.'

Want wie schreeuwt, schept een voorbeeld. ‘Kinderen zullen het ook toepassen bij hun vriendjes, en later, als ze een jaar of 13 zijn, keren ze zich op die manier tegen hun ouders. Dat zie ik vaak bij gezinnen waar het uit de hand loopt. Ouders realiseren zich in de loop van de opvoeding dat schreeuwen toch niet de beste manier is, en ze veranderen hun aanpak. Als hun tieners dan beginnen te roepen en te tieren bij conflicten, vragen ze zich af hoe dat in godsnaam komt want zij gedragen zich nooit zo. Het is dus belangrijk om al van bij het begin op een rustige maar kordate manier te uiten dat je niet akkoord gaat met het gedrag van je kind.'

Boze blik

Rustig terechtwijzen wil niet zeggen dat je als ouder met je laat sollen. ‘Je kind moet het verschil kennen met iets wat je op een grappige en lieve manier zegt. Dat verschil zit hem in duidelijkheid. Je kiest voor een andere intonatie, woordkeuze én blik.'

Tot slot, zegt de kinderpsychiater, gaat elke ouder weleens uit zijn dak. ‘Niemand is perfect. Het geschreeuw mag alleen niet bij de huisstijl gaan horen, als een constant achtergrondgeluid.'