‘Ik kon het niet aanhoren. Toen ik ze hoorde verklaren dat ze onschuldig waren, had ik zin om op hun gezicht te slaan. Dus heb ik de rechtzaal maar verlaten.’ De jonge Portugees raast nog als hij zijn verhaal aan de Portugese krant Diario de Noticias vertelt. Drie van de mannen op de beklaagdenbank hebben hem seksueel misbruikt.
Kort nadien winnen de bewijzen het van de leugen dat ze onschuldig zijn. De drie mannen worden samen met vier andere verdachten schuldig verklaard aan onder meer verkrachting en pooien van honderden kinderen. Een jarenlange gevangenisstraf wacht.
Het pedoproces is een van de grootste en langste zaken uit de Portugese geschiedenis. Wat de X-getuigen in de nasleep van de Dutroux-affaire voor België waren, is Casa Pia voor de Portugezen. Maar dan met bewijzen.
De bom barstte in 2002. Portugal was in shock toen bleek dat al meer dan twintig jaar kinderen misbruikt werden in Casa Pia (letterlijk: Vroom Huis), een opvangtehuis voor wezen en kinderen met sociale problemen. De gerenommeerde overheidsinstelling deed al sinds de achttiende eeuw dienst als nieuwe thuis voor jaarlijks duizenden kinderen. Voor velen van hen, vooral jongens tussen twaalf en zestien, werd het verblijf een nieuw hoofdstuk ellende.
Gevallen tv-ster
Al snel kwam aan het licht dat de jongeren van Casa Pia ook aan prominente Portugezen ‘uitgeleend’ werden. De immens populaire tv-presentator Carlos Cruz kwam voor het schandaal uitkwam vooral in de roddelblaadjes met zijn kersverse Braziliaanse vrouw en hun baby. Cruz, regelmatig te zien in campagnes voor het dragen van de gordel of de invoering van de euro, moest het gezicht van het EK voetbal in 2004 worden. De Portugezen wisten niet waar ze het hadden toen bleek dat hun ster een habitué in Casa Pia was. Hij werd gisteren veroordeeld samen met onder meer een oud-diplomaat, een tv-producer en twee dokters.
Spilfiguur in het schandaal was Carlos Silvino, de chauffeur van de instelling. Hij pleitte als enige schuldig en zijn getuigenis was cruciaal om de schuld van de andere verdachten te bewijzen. Silvino reed de kinderen naar seksfeestjes of naar het huis van de nu 68-jarige Gertrudes Nunes, die haar villa openstelde voor de verkrachtingen. Ze was de enige vrouw die gisteren veroordeeld werd.
De zaak werd extra pijnlijk toen ook een minister en topfiguur van de socialistische partij in opspraak kwam. Paulo Pedroso, die in 2002 minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid was en dus verantwoordelijk voor Casa Pia toen, noemde de beschuldigingen laster en eerroof. Uiteindelijk werd zijn naam gezuiverd en kreeg hij een fikse schadevergoeding.
Hoe dan ook, de Portugezen waren eensklaps hun vertrouwen kwijt in de politiek, hun idolen en justitie. Want eerdere klachten, zo bleek, waren jarenlang in de doofpot gestoken. Bewijsmateriaal was zelfs verbrand door hooggeplaatsten.