Je hebt geen iPad nodig. Je kan films kijken op je laptop, gegevens opslaan op je gsm en om foto's te nemen is het handiger een schildersezel op te zetten en de tubes verf open te schroeven. Een iPad is stom. Weggegooid geld, zeker als je al een iPhone hebt, die net hetzelfde kan. En die je ook kan gebruiken om met andere mensen te praten. Waarom haastte ik mij dan toch naar de winkel om er een te kopen? Simpel: iPads zien er goed uit. Dat is het. Einde verhaal. Met Fiatjes 500 zien we net hetzelfde fenomeen. Waarom kopen mensen ze? Omdat ze ruim zijn? Omdat ze snel zijn? Omdat ze zuinig zijn? Nee. In werkelijkheid zijn ze verrassend gulzig. De enige reden waarom het Italiaanse schatje elke chique straat aan deze kant van de Oeral laat dichtslibben is dat het er goed uitziet. Dat is het. Einde verhaal. Ik zou nu kunnen gaan zitten om jullie uit te leggen dat de 500, mechanisch gezien, identiek is aan verschillende goedkopere of praktischere auto's zoals de Ford Ka en de Fiat Panda. Ik zou ook kunnen zeggen dat er achteraan zeer weinig ruimte is, dat sommige bestuurders hebben ondervonden dat zelfs de tweecilinder Twin Air ecoversie met moeite om onder de 8 l/100 km blijft en dat de 500 wordt gemaakt in Polen waar de arbeiders niets anders willen dan naar huis gaan om tv te kijken.

Maar het zal allemaal niets uithalen. De Fiat 500 is zoals de nutteloze kleine bastaard in het asiel. Die met de kaduke oortjes en de droevige oogjes. Je weet dat het een slechte koop wordt. Je weet dat hij zal plassen. Maar wilt hem zoooo graag. En hij is zoooo schattig. En daarmee is alles gezegd. Of toch niet, want wie zich in het debat mengt is de nieuwe Volkswagen Up!, die in tegenstelling tot de Fiat 500 standaard zijn eigen uitroepteken heeft. Er is keuze uit tal van versies. Er is een Take Up!, een Move Up! en een High Up! en dan heb je nog op kleur gebaseerde speciale series, die de White Up! en Black Up! zouden gaan heten. Tot een hoge pief van VW zich realiseerde dat een bedrijf dat Hitlers favoriete vervoermiddel maakte niet echt een auto moest gaan verkopen met de naam Black Up! Bijgevolg heet hij nu Up! Black. Duidelijk? Goed.

Laat het ons over de motoren hebben. Er is er een. Het is een driecilinder 1 l-blok met natuurlijke aanzuiging dat beschikbaar is in twee vermogensuitvoeringen. Deze zijn: niet krachtig genoeg. Bijlange niet krachtig genoeg. Prijzen beginnen vanaf 9.500 euro maar de wagen die ik testte –de High Up! met 75 pk– kostte 11.830 euro plus 43 euro extra voor de matjes, 430 euro voor de cruisecontrol en 280 euro voor een laser die verhindert dat hij in de stad tegen dingen aanrijdt. En wat ik nu ga doen is jullie tijd en meerdere honderden van mijn woorden verspillen om uit te leggen waarom je beter de Up! koopt dan de kleine Fiat.
Eerst en vooral, de Up! is binnenin een pak ruimer. Hij heeft de langste wielbasis van alle stadsautootjes en dat betekent dat er achterin echt plaats is voor twee kinderen. Ja, je kan natuurlijk ook twee kinderen achteraan in de Fiat 500 krijgen, maar alleen als je ze eerst doodt en in stukken snijdt.

Als we naar voren opschuiven moet ik toegeven dat de Fiat een funky en verleidelijk dashboard heeft. Maar dat van de VW steekt slimmer in elkaar omdat het in de High Up! is uitgerust met een afneembaar 'kaarten & meer'-aanraakscherm dat buiten de wagen kan worden gebruikt als een gps van TomTom en als het is vastgeklikt, als telefoonscherm, gps, entertainmentsysteem of om rijgegevens te tonen. Het werkt schitterend. Ik hou ook van de manier waarop het dashboard eruitziet, als een grote brok geverfd metaal en ondanks dat deze kleine auto in Bratislava is gebouwd, voelt hij nog altijd Germaans aan, Speer-achtig goed in elkaar gezet. Ik wou dat ik hetzelfde kon zeggen van de Fiat maar dat kan ik niet. Dat ga ik dus ook niet doen. Nog meer naar voren komen we bij de motor en daar stuiten we op het eerste slechte punt van de VW. Alhoewel ik reed met de krachtigste Up! mocht ik er niet aan denken om het derde rijvak van de snelweg op te zoeken, tenzij er een verschrikkelijk ongeval was gebeurd en de snelweg volledig was versperd. Het doet er niet toe hoe ver achterop het snellere verkeer nog is, binnen de kortste keren rij je in de weg. VW zou hem beter de Hold Up! genoemd hebben, echt waar.

Van 0 tot 100 km/ is hij vrij gewoon, maar het is de tijd die hij erover doet om van 100 naar 110 te gaan die echt alarmerend is. We spreken over uren en uren. Het probleem was dat ik maar een koppel van 95 Nm had, terwijl de kleine Fiat, met een cilinder minder, er 145 heeft.
Volkswagen zal natuurlijk argumenteren dat de Up! een stadsautootje is en dat dit gebrek aan pit geen belang heeft. Maar dat is onzin. Het is oké om een paar schoenen en een kostuum voor de stad te hebben, maar als je bijna 12.000 euro uitgeeft voor een auto, verwacht je dat hij even goed is opgewassen tegen de stad als tegen het platteland. Niettemin, als je er vrede kan mee nemen om je onder de vrachtwagens en de Peugeots te mengen op wat Michael McIntyre het 'vak van de verliezers' noemt, tuft hij lustig verder en nipt hij benzine als een muis die sherry drinkt uit een injectienaald. In termen van economische realiteit is hij een onvervalste Anonieme Alcoholisten-coördinator en is de Twin Air een Oliver Reed.

Wat het rijden betreft is het echt een gelijkspel. Beide sturen ze fraai. En beide produceren ze een geweldige klank. De Fiat klinkt als een lolly tussen de spaken van een fiets terwijl de VW klinkt als de vriendelijke leeuw van Androcles. Het is de muis die brult. VW vond het blijkbaar niet nodig zijn van nature ongebalanceerde driecilinder uit te rusten met balansassen omdat die naar eigen zeggen zo klein is dat het niet echt nodig was. En daar ben ik blij om want het eindresultaat heeft zoveel meer karakter. Het herinnerde me aan de oude driecilinder Daihatsu Charade GTi, de eerste productiewagen die 100 pk per liter produceerde. Die klonk ook zo geweldig, alhoewel ik –als mijn geheugen goed is– zozeer van de klank genoot dat ik ermee tegen een muur knalde. Iets wat in de VW niet mogelijk is dankzij de speciale laseroptie. Op deze manier zou ik nog uren kunnen doorgaan, met de Up! te vergelijken met rivalen van Toyota, Kia en Citroen, maar dat interesseert jullie niet, toch? Het is allemaal bla, bla, bla. Want terwijl de VW duidelijk een betere auto is dan de kleine Fiat, op de snelheidsproblemen na, is het enige wat jullie echt interesseert hoe hij eruitziet.

Ik vind dat de Up! er geweldig uitziet. Hij is ontworpen door Walter de Silva, die vroeger bij Alfa Romeo verantwoordelijk was voor het design en die weet waar hij mee bezig is. Volgens mij speelt de voorkant het klaar om tegelijk schattig, conventioneel en futuristisch te zijn, en de rest is een opmerkelijke prestatie –het is een doos die er zo niet uitziet. Het probleem is echter dat de Fiat er beter uitziet. En terwijl de Up! standaard zijn uitroepteken heeft, is dat geen partij voor Fiats uitgebreide assortiment schorpioenstickers en Italiaanse racestrepen en flitsende velgen. Kortom, de VW is een verdomd goeie kleine auto. Maar de Fiat is nog veel meer dan dat. Daarom zullen jullie Up! yours roepen naar de Volkswagen en in de plaats de Fiat 500 kopen.

Onder de kap
Motor: 999 cc, 3 cilinders
Vermogen: 75 pk
Koppel: 95 Nm
Overbrenging: Manueel, 5 versnellingen
Acceleratie: 0 tot 100 km/u in 13,2 sec
Topsnelheid: 171 km/u
Verbruik: 4, 7 l/100 km
CO*-uitstoot: 108 g/km
Prijs: 11.830 euro

Clarksons verdict
De beste auto die je nooit zult kopen