N-VA houdt de deuren dicht

‘Onze leden moeten vrijuit kunnen spreken’ en ‘we doen dat toch altijd zo?’ zijn de excuses waarmee de N-VA- woordvoerder vandaag op de proppen kwam om uit te leggen dat ze hun speciale partijcongressen vanavond achter gesloten deuren houden.

Met uitzondering van de MR roepen alle regeringspartijen vanavond hun leden bijeen om de regeringsdeelname goed te keuren. Open VLD vergadert om 19 uur in Brussel in de Diamant-building, een half uur later start CD&V aan de KU Brussel. Kleine kartelpartner N-VA begint op hetzelfde moment in Gent, in het ICC.

Bij Open VLD gebeurt de toespraak van Verhofstadt achter gesloten deuren. Eerder werd bericht dat ook de discussies over regeringsdeelname met de leden achter gesloten deuren zou plaatsvinden, maar dat blijkt niet het geval. Voor de liberalen zou dat ook heel ongewoon zijn. De Open VLD heeft een rijke traditie in open debat en prijst zichzelf altijd voor die openheid. In 2003 en 2004 konden de journalisten de investituurcongressen van begint tot einde volgen.

Deze keer moet de partij van voorzitter Bart Somers het uitleggen dat ze onder geen beding een tripartiete wou maar nu toch met MR,CDH en PS scheep gaat. Ook de aanwezigheid van een vakbondsman in de regering-Verhofstadt III kan voor zure oprispingen zorgen. De partij kan wel nog eens uitpakken met Guy Verhofstadt als 'redder in nood'.

De toespraak van Verhofstadt gebeurt wel zonder pottenkijkers. 'We willen vanavond al toelichting geven bij de beleidsverklaring die Verhofstadt morgen presenteert aan het parlement. Die primeur hoort de Kamer toe, en niet de journalisten vanavond', zegt woordvoeder Tom Ongena.

Bij N-VA zijn congressen over regeringsdeelname eerder uitzonderlijk. De partij moest de afgelopen maanden meermaals de brede partijtop bijeenroepen om zich te buigen over regeringsdeelname, gekoppeld aan een uitzicht over de staatshervorming. Dat strandde steevast op een ‘njet’.

Vanavond ligt een nog pijnlijker pakket op tafel voor N-VA: er zijn geen garanties over een staatshervorming, en bovendien zit de PS opnieuw in de regering én is Guy Verhofstadt (Open VLD) opnieuw premier.

Technisch gezien hoeft het N-VA-congres zich ook niet uit te spreken voor regeringsdeelname, de partij stapt niet in de regering met een minister. De vraag die de top de leden voorlegt, is bijgevolg niet ‘geeft u het vertrouwen aan deze regering’, maar wel ‘geeft u een mandaat om deel uit te maken van de werkgroep die de staatshervorming moet uitwerken’.

Een veel onschuldiger vraag, waarop de leden moeilijk nee kunnen stemmen. Uit het mandaat als onderhandelaar volgt dan impliciet dat de partij de interim-regering met vervaldatum ‘als methodiek’ aanvaardt.

De N-VA-achterban staat bekend als kritisch. De partijtop wil vermijden dat de vragen en opmerkingen uit de zaal de pers halen. Vandaar ook hier slot en grendel. CD&V laat wel pers toe. Het probleem stelt zich niet, ook al omdat de zaal van het congres te klein is. In verschillende bijzaaltjes worden schermen geïnstalleerd. De pers buiten houden is bijgevolg gewoon praktisch onmogelijk.