Waarom mannen niet écht meer tijd voor hun gezin willen

Uit een recent onderzoek van de Britse Equality and Human Rights Commission bleek het nog maar eens: 62 procent van de mannen is niet tevreden over de balans tussen werk en gezinsleven. Zij zouden meer tijd willen besteden aan de opvoeding van de kinderen, maar in de meeste gevallen blijft het bij een vrome intentie. Prangende vraag: wie of wat houdt hen tegen?

'De meeste carrièremannen zijn er zich goed van bewust dat ze iets missen', zegt Theo Verbinnen. 'Ze willen zich wel bezighouden met hun kinderen, maar het punt is dat ze dat nooit geleerd hebben. Als ze al eens tijd hebben, gaan ze met de kids naar een plaats waar ze zelf niets moeten ondernemen. Kijk maar naar het succes van de binnenspeeltuinen. Dat zijn goudmijnen omdat je daar als ouder niets anders hoeft te doen dan een oogje in het zeil te houden. Veel jonge carrièrevaders hebben geen aanleg voor een interactief speeluurtje. Kinderen willen nochtans niets liever. Samen met papa een puzzel of een Legoconstructie maken, dat vinden ze het einde. Moeders gaan daar veel makkelijker in mee. Het zorgende aspect is blijkbaar nog altijd een vrouwelijke aangelegenheid.'

Is dat geen menselijk oerinstinct? Mannen verlieten het huis om op jacht te gaan, vrouwen verzamelden als multitaskers avant-la-lettre voedsel in de buurt van het nest en zorgden voor de kinderen.

Theo Verbinnen: 'Dat zal zeker een rol spelen. Die factor wordt versterkt door een aantal maatschappelijke tendensen. Een man die een carrière nastreeft, staat zes dagen op zeven onder stress en is uitgeblust als hij thuiskomt. Van zo iemand moet je niet verwachten dat hij zich creatief bezighoudt met de kinderen. Door het fenomeen van de Blackberry wordt hij permanent achtervolgd door zijn werk. De informatie- en communicatietechnologie is een contradictio in terminis. Ons leven zou er een stuk makkelijker door moeten worden, maar het tegendeel is waar. Veel werkende mannen zitten tot middernacht achter hun pc om mails door te nemen en vergaderingen voor te bereiden.'

Is de drang tot zelfontplooiing groter bij de man? Cijfert de vrouw zichzelf makkelijker weg?

'Je moet voorzichtig zijn met dat soort clichés, maar het zijn over het algemeen nog altijd de mannen die voor een carrière gaan. De cruciale fase daarvan loopt parallel met de uitbouw van een gezin. Je begint niet op je veertigste aan een succesvolle loopbaan. Als er dan een keuze gemaakt moet worden, helt de balans vaak over naar het werk. Omdat ook de vrouw om financiële of andere redenen haar baan niet of niet volledig wil opgeven, worden veel kinderen opgevoed door de grootouders. Vaak is de band met opa en oma groter dan die met papa en mama, al zie je daar een verschuiving. De actieve medioren willen ook tijd voor zichzelf en staan niet meer permanent ter beschikking van de kleinkinderen. Ze gaan reizen, volgen een kookcursus, leren een nieuwe taal, worden lid van een fietsclub en noem maar op.'

Gaat het klassieke rollenpatroon ooit doorbroken worden?

'Ik heb geen bolle spiegel, maar ik zie heel weinig beweging. Ik weet ook niet of de meeste vrouwen daar vragende partij voor zijn. Ze vinden het zeker zo belangrijk dat een man een deel van zijn vrije tijd besteedt aan het gezin. Als ze zien dat hun partner zich betrokken voelt en begrip toont, hoeft een carrière niet nefast te zijn voor de relatie en het gezinsleven. Helaas loopt het daar wel eens mis omdat er te weinig communicatie is. Als een vrouw zegt dat haar man niets doet in het huishouden, is er vaak een dieper liggend probleem. Een carrière maakt het allemaal wat gecompliceerder, maar dat obstakel kan makkelijk weggeruimd worden als beide partners op een volwaardige manier met elkaar praten.'

Wat zegt u tegen zulke koppels?

'Dat ze moeten afstappen van hun grote gelijk. Ik leer mensen praten vanuit hun kwetsbaarheid. Veel partners proberen die te camoufleren door een bepaald gedrag te vertonen. Perfectionisme, bijvoorbeeld. Als je de lat hoog legt en je faalt, kan niemand je achteraf iets kwalijk nemen. Anderen willen constant sympathiek overkomen opdat hun omgeving hen aardig zou vinden. Dat zijn de Bart Peeters-types. Ik heb niets tegen die mens, hoor, maar op het scherm is hij de man die nooit iemand wil kwetsen. Dan heb je ook nog de Moeder Teresa-types, mensen die altijd willen zorgen voor anderen. Mijn bekommernis is: hoe leer ik Bart Peeters met Moeder Teresa praten? Een carrière kan een barrière zijn, maar dat geldt ook voor verschillen in opleiding, leeftijd, culturele achtergrond of wat dan ook. Je kunt die wegwerken door te communiceren. We noemen dat de integratie van de verschillen. Dat is een moeilijke opgave omdat velen nooit geleerd hebben hoe ze over dergelijke problemen moeten praten.'

Zegt u nu dat het rollenpatroon mag blijven bestaan?

'Ik zeg niet dat het moet, maar als man en vrouw zich verbonden voelen, zie ik geen probleem. Verschillen zijn eigen aan een relatie. Als je voor een partner kiest, weet je dat je je moet aanpassen. Emotioneel of rationeel, perfectionistisch of laissez-faire, carrière of de rustgevende regelmaat van een klokvaste job: dat soort tegenstellingen zul je altijd hebben tussen twee partners. Daar moet je waakzaam mee omgaan. Er bestaat daarvoor een heel probaat middel, een stukje gezond boerenverstand: elkaar graag blijven zien, ondanks die verschillen.'