Hoe straf je een kind met een sterk willetje?

Sommige kinderen zijn zo getraind dat ze weten dat jij na pakweg acht keer denkt dat de straf niet helpt. Dat mag niet gebeuren!

Ouders hebben de meeste macht binnen het gezin, maar in de praktijk is meestal weinig van die macht te voelen. Velen zoeken een manier om op een redelijke manier hun dagelijkse leven op te bouwen. Dan is de term ouderlijk gezag beter. Maar uit jouw vraag blijkt dat dit niet altijd werkt. Niet alle kinderen begrijpen de boodschap dat je, als je meedoet, een fijner leven geeft aan het ganse gezin. Jouw kinderen zijn geboren advocaten voor hun eigen voordeel: ze gaan er voluit tegenaan. Elke keer dat zij als winnaars uit de bus komen, mag je je verwachten aan nog meer verzet.

Zijn je kinderen dan geboren lastpakken? Dat hoeft helemaal niet. Zoals je zelf al aangeeft, is er veel kans dat het begaafde kinderen zijn met een stevig temperament. Ze lijken geboren om zichzelf op te voeden. Je wilt hun persoonlijkheid niet kraken en daar heb je gelijk in. Maar dat klinkt haast alsof jij zelf de handdoek in de ring gooit als ze er grof tegenaan gaan. Laten we duidelijk zijn: hun gedrag heeft niets meer te maken met talent. Ze doen plat hun zin en ze nemen het er wel bij als ze je daarvoor moeten 'uitspuwen'. Als je het opgeeft, is dat niet 'het respecteren van hun capaciteiten' maar ze integendeel laten verzuipen in hun wild gedoe. Gelukkig voor hen voel je tijdig aan dat hier wat moet gebeuren. Lukt de aanpak niet, dan hoor je niet te lang te talmen en langs de opvoedwinkel te gaan om hulp te vragen via consultatie of thuisbegeleiding.

Je kinderen roepen je eigenlijk op je eigen kracht te hernemen en hun opnieuw duidelijk te maken tot waar normale ontwikkeling gaat. Gezonde grenzen helpen kinderen de wereld veilig verkennen. Optreden tegen probleemgedrag is het moment waarop je de potentiële macht van je gezag in werking stelt. Doe je dat impulsief, dan is machtsmisbruik nabij. Doe je dat met wijsheid, dan kun je er net creatief gebruik van maken.

Wat doe je nu best?

1. Maak duidelijk wat je echt wilt: opruimen is opruimen. Gebruik duidelijke, concrete taal, des te groter is de kans op resultaat.

2. Werk met een beloningssysteem, zoals je dat nu al doet.

3. Maak duidelijke afspraken over de negatieve gevolgen: niet luisteren, er nog een schep bovenop doen (jou slaan, uitschelden...) betekent vijf minuten in de hoek. Herbegint het probleem, dan gaat je dochter meteen terug in de hoek, weer 5 minuten... Let op want sommige kinderen zijn zo getraind dat ze weten dat hun ouders het na acht keer niet meer volhouden en overtuigd raken dat hun sancties niets helpen. Zij gaan er dus voor, in de overtuiging dat jij zult buigen. Dat mag niet gebeuren! Het laatste woord moet het jouwe zijn. Op de eerste dag dat je dit systeem consequent toepast, is het niet uitzonderlijk dat je kind dertig keer in de hoek beland voor het opnieuw duidelijk is wie de leiding heeft en welk voordeel het heeft om gewoon mee te doen.

Er is dus werk aan de winkel, maar het is van heel groot belang dat je hierin slaagt. Kinderen die op dit spoor verder gaan, lopen ontwikkelingsschade op, wat op zijn beurt kan leiden tot ernstigere gedragsproblemen.

In 'De Opvoedingsdokter' gaat de bekende kinder- en jeugdpsychiater Peter Adriaenssens wekelijks in op een lezersvraag over opvoeden. Peter Adriaenssens is de auteur van verscheidene klassiekers over het opvoeden van kinderen.