'We geloven niet in een Opperwezen, maar zijn in de eerste plaats kritisch tegenover de informatie die we krijgen en tegenover onszelf', zegt Mark Morhaye, provinciaal diensthoofd van de Unie Vrijzinnige Verenigingen.

In Limburg zijn er vijf vaste centra voor morele dienstverlening van vrijzinnigen waar mensen terecht kunnen voor de organisatie van vrijzinnige plechtigheden en voor morele bijstand, maar ook voor gesprekken en infosessies rond het levenseinde. 'In 2009 vonden er maar liefst 369 gesprekken plaats over het levenseinde en ook dit jaar zet deze trend zich verder. Heel wat mensen zijn namelijk op zoek naar informatie over thema's zoals euthanasie. Wij geven geen advies, maar bespreken wel de keuzevrijheid die een persoon heeft in deze beslissingen.'

Het aantal mensen dat een beroep doet op de gratis morele bijstand in de Limburgse centra is gestegen met 55procent. 'Het gaat dan om ongeveer 1.100 individuele gesprekken in Limburg over een heel jaar. Problemen rond relaties, verlieservaringen, sociale en persoonlijkheidsproblemen, maar ook eenzaamheid zijn veel voorkomende onderwerpen. We zijn echter geen therapeuten, maar bieden vooral een luisterend oor. We werken dus niet aan oplossingen binnen in een bepaalde termijn.'

Ook de vrijzinnige huwelijksplechtigheden zitten in de lift. In 2009 waren er veertig procent meer huwelijksplechtigheden dan het jaar ervoor. De afscheidsplechtigheden bleven ongeveer hetzelfde. 'Volgens ons komt die stijging er door de persoonlijke aanpak die we hanteren. De persoon staat centraal en kan zelf zijn eigen keuzes maken over de keuze van bijvoorbeeld de muziek en het verhaal tijdens een plechtigheid.'

Volgens de Unie Vrijzinnige Verenigingen heeft de recente stijging weinig verband met de huidige crisis bij de katholieke kerk. 'Het is niet zo dat wanneer de mensen wegblijven in de kerk, ze plots allemaal bij ons op bezoek zullen komen. We denken wel dat de mensen zich eerder zullen afzetten tegen de instelling dan tegen hun geloof en principes. Maar iedereen is welkom bij ons.'

Uit een enquête van Vrijzinnig Limburg, bij vijfhonderd ondervraagden, blijkt toch dat tachtig procent zich niet als godsdienstig beschouwt. Toch kiest tien procent van deze groep voor een godsdienstige plechtigheid, voornamelijk voor familie en voor de buitenwereld. 'Mensen beseffen vaak niet dat ze eigenlijk vrijzinnig zijn', zegt Miche Tulkens, lector in niet-confessionele zedenleer aan de Xios Hogeschool Limburg. 'Vele studenten denken vaak heel vrij en kritisch, maar kennen de term vrijzinnigheid niet.'