 |
,,PLANKENKOORTS KENNEN ZE NIET'' - 04/10/2001 |
|
GENT/MELLE
- Teksten van patiënten en improvisaties rond herinneringen, liefde, dood, hemel, hel en dromen vormen de basis voor Watervalwater, een muziektheaterproductie met patiënten en begeleiders van het Psychiatrisch centrum Melle. Componist Johan De Smet en regisseur Wim De Wulf zetten er hun schouders onder. Zij krijgen steun van het Vlaams Radiokoor. De productie speelt zich af op binnen- en buitenlocaties. Johan De Smet vertelt hoe ze ontstond. ,,Ik raakte geïnteresseerd in het onderwerp nadat ik in Charleroi een tentoonstelling had gezien met werk van psychiatrische patiënten. Rond die tijd kreeg ik ook een brief van een Nederlandse psychiater die mijn Requiem had gehoord. Hij suggereerde iets te doen met psychiatrische patiënten. Toen werd Wim De Wulf door Caritas gevraagd om net als in 1995 opnieuw een productie te creëen. Wij staken de koppen bij elkaar en zo groeide Watervalwater.'' Het uitgangspunt voor de voorstelling waren teksten en herinneringen van patiënten. ,,Je moet weten dat het leven voor die patiënten vaak is gestopt toen ze ziek werden. Als ze schrijven doen ze dat heel intens. Ze schrijven dingen van zich af. Geef hen een boek met honderd witte bladzijden en ze schrijven het vol. Hun geschriften zitten vol herhalingen en zijn zeer associatief. Ze zijn ook muzikaal. Er zit een ritmiek in en ook bijna een soort rijm. Noem het een soort écriture automatique . Die teksten zijn uiterst geschikt en inspirerend voor theater.'' ,,De titel is geïnspireerd door een tekst van iemand die schrijft hoe je water moet gebruiken per land. Hij is geobsedeerd door nationaliteiten. Wij hebben ook een oude tekst uit de negentiende eeuw gebruikt. Ook van het Ghuislaininstituut kregen we een tekst. Het blijkt dat religie en seks heel belangrijk voor hun zijn. Een man schrijft bijna dagelijks een muzikaal eerbetoon ,,om ervan verzekerd te zijn later aan de rechterhand van God te zitten in het hiernamaals. Ons idee was dan ook de hemel ten tonele te voeren. We ondernemen een reis naar het hiernamaals.'' Grenzen De productie bestaat uit drie delen. Het eerste deel is een oratorium in de kapel. ,,Een soort liturgische dienst, waarin je de geboorte van het personage meemaakt, het huwelijk, de dood. Daarna volgt een tweede deel met theater op diverse locaties binnen het psychiatrisch centrum. Het derde deel speelt zich in de feestzaal af en is de eigenlijke cantate Psychotiade in Paradisum .'' Johan De Smet repeteerde een jaar lang met een orkestje en een koor van patiënten. ,,We hebben alle medewerkers en patiënten gevraagd of ze zin hadden om mee te doen. De vrijwilligers zijn dan in twee groepen gesplitst: een theater- en een muziekgroep. De muziektherapeute had nogal wat muzikale expressies vastgelegd op bandjes. Die heb ik beluisterd en ik heb er bepaalde melodieën en ideeën uitgehaald. Tussen die mensen zitten er ook die conservatorium hebben gedaan. Met die stukjes zijn we beginnen improviseren. Sommigen doen dat graag, anderen laten zich liever leiden. Met dat muziekgroepje heb ik een jaar gewerkt. Hun muzikale smaak varieert van Clouseau tot Bach. De leeftijd gaat van 16 tot 76. Voor de voorstelling wordt dat groepje aangevuld met professionele musici en het Vlaams Radio Koor geleid door Johan Duijck.'' De Smet vond het een leuke ervaring. ,,Dit soort experimenten ligt me ook. Je toont aan hoe dun de grens tussen normaal en abnormaal, ziek en gezond, aangepast en onaangepast, realiteit en fictie, humor en tragiek is. In het begin was ik wat bang, want er rust toch nog een soort taboe op. Maar daarna liep het goed. Die patiënten vinden dat ook plezant en hebben er iets aan. Ze zijn ook niet geremd. Plankenkoorts kennen ze niet Het zou zonde zijn mocht dit soort experimenten ophouden.'' |
| Karel VAN KEYMEULEN |