Koning wringt 'ja' uit Van Rompuy

Koninklijk verkenner Wilfried Martens had afgelopen weekeinde meer kopzorgen door zijn eigen partij, CD&V, dan door de vier andere coalitiepartners. De aftredende meerderheid had hem vrijdagmiddag, tijdens een gezamenlijke lunch, verzekerd dat ze wou doorstarten en liefst tot en met de vervaldatum 2011.

Maar onder leiding van wie? Vrijdagmiddag al suggereerde Martens dat Jean-Luc Dehaene niet de nieuwe kapitein zou worden. Dehaene wou de meerderheid uitbreiden tot een klassieke tripartite, en vooral, Dehaene wou de kiezers in juni ook federaal de kaarten laten herverdelen. ' Njet ', zegden de CD&V-fracties. ' Liefst niet Dehaene ', fluisterden de liberalen luidkeels.

Dus richtten de schijnwerpers zich op Kamervoorzitter Herman Van Rompuy. Als voormalig vicepremier en minister van Begroting uitermate door de wol geverfd, en bovendien gewaardeerd door de Franstalige partners. In 1994 was hij zelfs helemaal bereid, en aanvaard door de Franstaligen, om premier te worden. Dat was toen als opvolger van Jean-Luc Dehaene, die eventjes in de running was om EU-voorzitter te worden, tot een Brits veto daar een stokje voor stak.

Maar tegenwoordig schept Van Rompuy vooral genoegen in zijn glamourjob als Kamervoorzitter. Zodra Martens 'verkenner' werd, zegde hij 'neen' op het herhaalde aanbod om de regering te depanneren: 'Ik voel me allesbehalve onmisbaar. Snel ontaardt alles in partijpolitiek gekonkel. Al achttien maanden lang. Ontmoedigend', zei hij zaterdag nog in onze zusterkrant De Standaard .

Van Rompuy kent zijn minpunten als geen ander: als 'oude CVP'er' die nooit vertrouwen had in het kartel met N-VA voelt hij zich eerder gewantrouwd dan geliefd door de generatie-Leterme. Hij deelt bovendien de inzichten van Dehaene. Bovendien is de erfenis die de koning hem aanreikt, meer dan vergiftigd. Wat als een sleutelpion als vicepremier Didier Reynders (MR) ook wordt meegezogen in Fortisgate? Of als Vlaams minister-president Kris Peeters (CD&V) in het voorjaar de stekker uit de communautaire dialoog trekt, kwestie van zijn meubelen te redden in de Vlaamse verkiezingen van juni?

Vragen zonder antwoord. Van Rompuy omschreef de ploeg-Leterme ooit schitterend als 'een verzameling ministers, maar daarom nog geen regering'. Zodat hij ook nog zondagmiddag 'neen' bleef zeggen tegen Martens. Die reed in de namiddag ten einde raad naar de koning om er zijn eindverslag af te leveren. Na een audiëntie van bijna twee uur glunderde Martens niet. 'Ik verwacht dat de koning diegene die hij nu bij zich roept, voor zijn verantwoordelijkheid zal plaatsen.'

De koning ontbood Herman Van Rompuy. Zelfs tijdens de audiëntie hielden zijn naaste partijgenoten er rekening mee dat hij ook dan nog 'neen' tegen de koning zou durven zeggen. Maar bij het verlaten van het paleis bevestigde Van Rompuy dat hij de opdracht als formateur had aanvaard. Zodat Van Rompuy I in opbouw is: Tony Van Parys wordt getipt als minister van Justitie, in opvolging van Jo Vandeurzen, Inge Vervotte als vicepremier en Stefaan De Clerck als Kamervoorzitter, in opvolging van Van Rompuy zelf. CD&V-voorzitster Marianne Thyssen reageerde opgelucht, met een waarschuwing aan de coalitie: 'Vertrouwen is geen gave, het is een opgave.'