04/06/2005
Woestijn dankt zijn bestaan aan zinkfabriek
Woestijn dankt zijn bestaan aan zinkfabriek
© PDW - VUM
| |
| |
| |
Zo'n 70 jaar geleden lag hier 350 hectare zandland'', zegt Hugo Bruggen die 'De Sahara' als zijn broekzak kent. ,,Aan het ontstaan van dit natuurgebied zit een ironisch kantje'', vertelt hij. Dertig jaar lang werkte hij als landschapsarchitect bij de gemeentelijke groendienst en zorgde mee voor het huidige uitzicht van het natuurgebied. ,,In 1905 werd op de Maatheide een zinkfabriek opgestart'', legt Hugo uit. ,,Omdat er van filters toen nog geen sprake was, werden de uitwasemingen van de ovens door de zuidwestenwind over de omgeving geblazen.''
De neerslag van de rook uit de zinkfabriek doodde alle groen en er ontstond een uitgestrekt zandgebied. ,,De wind blies dat zand steeds verder op, zodat het gebied bleef uitdeinen'', zegt Hugo. ,,In 1935 erkende men de bedreiging door het zand en begon men maatregelen te nemen.'' Eén van die maatregelen was - vreemd genoeg - het zand te bedekken met gemalen afval afkomstig uit de provincie Antwerpen. ,,Maar dat hielp niet, zodat het pas opgerichte Centrum voor Bosbiologie in de jaren '50 nieuwe maatregelen nam.''
De wind in het kale gebied moest kost wat kost tegengehouden worden en er werden 'mutsaards' geplaatst, bundels sprokkelhout die hagen vormden, waartussen men weer gemalen afval stortte. ,,Hierdoor werd de wind een halt toegeroepen en onderzoekers ontdekten dat er op het stadsvuil weer vegetatie begon te groeien.''
Bossen planten
,,Men begon weer gras te zaaien en zocht naar boomsoorten die gedijen op droge ondergrond.'' De Corsicaanse den bleek daarvoor erg geschikt en aan de zuidwestkant van het gebied werden hele bossen aangeplant. ,,De bomen die je aan de kant van de stad ziet, zijn nog oorspronkelijke vegetatie'', zegt Hugo. ,,Alleen zijn het enkel de toppen die voortgroeien, de volledige stam van de bomen is onder het zand verdwenen.''
40 jaar lang heeft men de gevolgen van de vervuiling bestreden. Toen de zinkfabriek eind jaren '70 de deuren sloot, kreeg het gebied de kans zich weer te ontwikkelen. ,,Maar inmiddels was men begonnen het zand te ontginnen voor woningbouw. Dat resulteerde in één groot en vier kleinere meren in het midden van 'De Sahara'.'' Het water zorgde voor een bijkomende buffer tegen de verzanding en toen de ontginning in de jaren '80 stopte, werd 'De Sahara' stilaan het natuurgebied dat het vandaag is. ,,De oorsprong mag dan industrieel zijn, we hebben nu wel schone meren vol vis en het zand is stralend wit.''
|