Zavelput van Beveren-Leie is schat van de natuur

Voor de tweede keer ontdekken we een 'mooiste plekje van Vlaanderen' dat zijn ontstaan dankt aan een industrieel verleden. Waar nu brasems, karpers, vlinders, libellen en watervogels thuis zijn, werd midden de jaren '70 een gigantische put gegraven om zavel te winnen. ,,In 1974 is men gestart met het ontzavelen van dit gebied'', legt Peter Depodt uit.

Als voorzitter van Natuurpunt is hij verantwoordelijk voor het beheer van de put. ,,Het bedrijf is een kleine twee jaar actief geweest, daarvoor was het hier allemaal landbouwgrond. Toen de zavelwinning werd stopgezet, vulde de put zich met grond- en regenwater en ontstond er een vijver.''

Koppel vossen

,,Ongeveer tien jaar lang is het gebied onaangeroerd blijven liggen en heeft de natuur zijn gang kunnen gaan'', legt Depodt uit. ,,De stad Waregem kocht het terrein in 1987 en gaf het beheer ervan in handen van Natuurpunt.'' Het voormalige ontginningsgebied moest een passief recreatiegebied worden.

,,Dat wil zeggen dat het enkel toegankelijk is voor voetgangers en dat er niet mag worden gevist of gezwommen'', vertelt Depodt. ,,Samen met enkele scholen en heel wat vrijwilligers hebben we voor de aanplanting van inheemse planten en bomen gezorgd. Sindsdien kon de Zavelput zich helemaal ontwikkelen, wat resulteerde in een rijke, natuurlijke biotoop.''

Met 5,5 hectare is de Zavelput een vrij klein natuurgebied. Wie het niet weet liggen, gaat er makkelijk aan voorbij. Toch is het hier heerlijk ontspannen en vallen er duizenden kleine dingetjes te ontdekken. Rond de put broeden niet alleen talloze watervogels, er woont ook een vossenkoppel. ,,Dat hebben we zes jaar geleden voor het eerst opgemerkt'', zegt Depodt. ,,Ze zitten niet altijd aan de Zavelput want ze hebben aan de Leie ruimte genoeg, maar af en toe merken we ze hier op.''

Door het beheersplan van Natuurpunt en met de medewerking van de stad, werd het gebied met de jaren ook een paradijs voor insecten (met zeldzame zandbijen), watervogels, vlinders, libellen en kikkers. Het water van de put zelf, herbergt een overvloed aan karpers (tot 13 kilo!) en brasems.

Vissen moeten weg

Een goed teken, denk je dan, maar dat blijkt niet altijd zo te zijn.

,,Omdat karpers en brasem grondwoelers zijn, wordt het water nooit helder'', legt Depodt uit. ,,Daardoor krijgen waterplanten geen kans en ontstaat er ook geen ander leven in de vijver. Om het gebied ten volle te laten ontwikkelen, zouden alle vissen uit de vijver moeten zodat die een nieuwe kans krijgt.''

Logica kan simpel zijn. Hoe minder vissen, hoe meer waterleven. En hoe meer waterleven, hoe meer leven náást het water. ,,Maar alle vissen uit de put halen is een bijna onmogelijke opdracht. Toch hopen we er ooit in te slagen met de hulp van de civiele bescherming'', zegt Depodt.