De liberale en christelijke ziekenfondsen bekijken de promotieacties van hun socialistische, neutrale en onafhankelijke collega's al langer met een scheef oog. Zo laat het kleine Neutrale Ziekenfonds zich de jongste dagen opmerken met een filmspotje waarin een vrouw zich uitkleedt onder het motto Dit ziekenfonds is van alle franjes ontdaan. Bovendien organiseert het voor nieuwe leden een tombola met als hoofdprijs 'Een onvergetelijke reis naar Senegal of Mali.' Het Onafhankelijke Ziekenfonds betaalt een pakje cholesterolverlagende Becel terug en het socialistische ziekenfonds De Voorzorg uit Antwerpen geeft al langer kortingen op saunabezoek of etentjes in vegetarische restaurants. Maar de korting van 100 tot 250 euro bij aankoop van een Renault, dát was de druppel die de emmer deed overlopen.

'De Socialistische Mutualiteiten profileren zich -in navolging van het Onafhankelijke Ziekenfonds- steeds meer als een wellnessziekenfonds', fulmineert voorzitter Geert Messiaen van het Liberale Ziekenfonds. 'Met kortingen op beautyfarms of biowinkels willen ze gezonde, jonge leden aantrekken. Dat staat haaks op het solidariteitsprincipe, het basisbeginsel van onze ziekteverzekering. Jong en oud, zieken en gezonden komen onvoorwaardelijk voor elkaar op. Dit is het begin van de commercialisering van de zorg. Wie het kan betalen, krijgt bovendien een korting. Onaanvaardbaar.'

'Wij voeren géén oorlog tegen de andere ziekenfondsen', zegt Paul Callewaert van het socialistische De Voorzorg. 'De wetgever geeft ons de opdracht te zorgen voor de sociale, psychische en fysieke gezondheid van onze leden. Wij vatten dat breed op. Ontspanning in een fitnesscentrum of in een sauna draagt bij tot het welzijn van onze leden. Dat wij met Renault samenwerken, heeft een reden. Dat merk werkt meer dan andere aan de veiligheid en de CO2-uitstoot van zijn auto's. Ik moet toch niet uitleggen -zeker na het voorbije smogalarm- hoe belangrijk dat is voor iedereens gezondheid?'

Zijn collega Marc Justaert van de Christelijke Mutualiteit vindt dit niet serieus: 'Akkoord, er is een dunne lijn tussen gezondheid en welzijn. Bij korting op een bezoek aan de fitness kan ik mij nog iets voorstellen, als kun je evengoed gaan wandelen of fietsen. Maar met de korting op een auto gaat De Voorzorg er ver over', zegt Justaert. 'De overheid moet optreden, want het tast onze geloofwaardigheid als ziekenfondsen aan.'

Professor medische ethiek Paul Schotsmans van de KU Leuven ziet in de nieuwe trend het begin van Amerikaanse toestanden in ons land: 'Onze sociale zekerheid is de parel op de kroon van onze welvaartstaat. In Amerika is er alleen een ziekteverzekering voor wie het kan betalen. Dergelijke commerciële kortingen geven ze ook aan hun individuele leden. Ze zijn het begin van de commercialisering van de zorg- en gezondheidssector. In Amerika zijn er miljoenen mensen die geen ziekteverzekering hebben. Ik voorspel dat de komende jaren -meer dan abortus of euthanasie- de discussie over de commercialisering zal woeden. Dergelijke kortingen zijn een typische uiting van kortetermijndenken. Op lange termijn werkt alleen de solidariteit.'