BERENDRECHT-ZANDVLIET-LILLO - In de achtertuin van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen werd vrijdagavond, het standbeeld onthuld van prins Willem van Oranje en burgemeester Marnix van Sint-Aldegonde.
$$Dat gebeurde in aanwezigheid van Vlaams minister-president Kris Peeters, de heer Henne Schuwer, buitengewoon en gevolmachtigd ambassadeur van Nederland, en de Antwerpse schepen voor cultuur Philip Heylen. Ook burgemeester Janssens en verschillende schepenen woonden de plechtigheid bij. Buitendien waren tal van sinjoren aanwezig en mensen uit Noord-Brabant, Zeeland en Limburg, sommigen in klederdracht.
'De invloed van Willem van Oranje en Marnix van Sint-Aldegonde voor Antwerpen, en bij uitbreiding voor de hele Lage Landen, is niet te onderschatten'', begon schepen Heylen zijn toespraak. 'Hun levensloop viel samen met één van de belangrijkste perioden uit onze gemeenschappelijke geschiedenis. Dit schitterend standbeeld symboliseert het gezamenlijk verleden van de Nederlanden, van Vlaanderen en Nederland, maar kijkt ook vooruit naar wat komen zal. Een nauwe samenwerking komt ons beiden ten goede’, zei Heylen. Tot dezelfde vaststelling kwam minister-president Peeters: 'Wat ons bindt is zoveel sterker dan wat ons verdeelt,' zei hij. Peeters stelde vast dat de twee Vaderen des Vaderlands nu nog van mekaar wegkijken, de ene naar het Zuiden, de andere naar het Noorden. 'Maar ooit zullen ze naar mekaar kijken', zei hij.
Zeventien zuilen
De nieuwe beeldengroep is er gekomen dankzij een samenwerking tussen de stad Antwerpen, de Prins Willem de Eerste-herinneringsstichting en het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. De twee beelden staan rug aan rug met 17 zuilen er rond. Zij staan symbool voor de toenmalige 17 Nederlanden of 17 Provinciën die een confederatie vormden. Het perk waarop de beelden staan, is heraangelegd. Zij staan op de plek waar Prins Willem van Oranje-Nassau in Antwerpen woonde ten tijde van het burgemeesterschap van Filips van Marnix van Sint-Aldegonde. De beelden van Willem van Oranje en Marnix van Sint-Aldegonde zijn van de hand van kunstenaar wijlen Jean-Paul Laenen uit Mechelen, die vertegenwoordigd werd door zijn dochter.
Oprichters van Lillo en Liefkenshoek
Oranje en Mazrnix waren vrienden. Zij leidden de opstand tegen Spanje dat de Nederlanden wilde bezetten. De prins en de Antwerpse burgemeester lieten de tweelingforten van Lillo en Liefkenshoek oprichten om Antwerpen te verdedigen tegen de Spaanse vloot. Spanje stuurde steeds meer troepen over land en omsingelde de stad.
Toen ter hoogte van Oosterweel een schepenbrug over de Schelde werd gelegd door de Spaanse bevelhebber Farnese, moest Marnix de belegerde stad overgeven op 15 augustus 1585. Dat betekende het uiteenvallen van de confederatie der 17 Nederlanden, waartoe ook Frans Vlaanderen, Picardië en Artesië behoorden.
Zeeland
Intussen was de prins van Oranje in Delft vermoord door een huurmoordenaar. Samen met honderdduizenden uit de Zuidelijke Nederlanden, vluchtte ook burgemeester Marnix (aan wie het Wilhelmus wordt toegeschreven) naar het Noorden waar zij de onafhankelijke Republiek der Verenigde Nederlanden oprichtten en plannen maakten om het Zuiden te bevrijden van de Spaanse bezetting. Lillo bleef bij het Noorden en maakte meer dan 200 jaar deel uit van de provincie Zeeland. Later in 1815, werd het onderdeel van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, dat Noord en Zuid (gedeeltelijk) opnieuw bijeenbracht en dat ongeveer de grenzen van het huidige Benelux omvatte. In 1830 vond, onder invloed van Frankrijk de tweede scheiding plaats maar Lillo kwam pas 9 jaar later bij België. De vesting die belangrijk was voor Antwerpen en voor de scheepvaart op de SChelde, werd verruild voor Limburgse steden als Weert en Maastricht en deels ook voor het GRoot-hertogdom Luxemburg. (sdl)