Ik ben 24 jaar gehuwd en heb drie dochters. Mijn man heeft jaren een alcoholprobleem gehad waarvoor hij vorig jaar eindelijk in behandeling is gegaan. Hij drinkt nu niet meer, maar in tegenstelling tot wat ik gedacht had, komt dat onze relatie helemaal niet ten goede. Voorheen was hij erg afwezig, liet hij alle beslissingen aan mij over, kon ik voor niets op hem rekenen. Nu is hij erg bepalend aanwezig. Hij wil mee beslissen over veel dingen en windt zich op over alles. We hebben enorm veel ruzie en ik wil ook geen seks meer met hem. Ik wil niet scheiden, maar wil wel dat hij me mijn ding laat doen zonder zich met alles te bemoeien. Stoppen met drinken heeft onze problemen echt niet opgelost merk ik nu. Wat moet ik doen?

Op de een of andere manier heeft alcohol in jullie relatie jaren een soort van stabiliteit gebracht. Je ziet dat wel vaker, dat een verslavingsproblematiek jaren centraal in een relatie staat, er de lijm van vormt, maar er ook voor zorgt dat al de rest op de achtergrond wordt gehouden. Nu de verslaving van je man onder controle is, komen al die andere thema's, zoals seksualiteit, het verdelen van taken, het nemen van beslissingen opnieuw opzetten. De afkeer die je voelt, de ruzies, het lijkt me helemaal niet abnormaal. Je zit met veel verdriet om alles wat er niet geweest is, om al de nabijheid en aandacht die je ongetwijfeld tekort bent gekomen in je relatie. Dat verdriet uit zich nu in afkeer, in woede.


Bovendien zie je vaak dat in gezinnen met een alcoholverslaafde de partner alles op zich neemt, de rots in de branding is, over alles beslist. Dat is een zware opdracht geweest, ongetwijfeld, maar het was ook een machtige rol die je toebedeeld kreeg. Zijn drankprobleem verzwakte zijn positie in de relatie, zorgde ervoor dat hij vanuit schuldgevoel alleen al, jou vrij spel gaf, over alles liet beslissen. Die ongeschreven afspraken worden nu door hem in vraag gesteld: hij is er in geslaagd om af te kicken en wil nu ook zijn rechtmatige plaats in het gezin opnemen, naast jou. Eigenlijk zitten jullie nu in een nieuwe relatie, eentje waarin alcohol er niet meer is als vluchtroute voor hem, maar ook niet als zondebok voor jou. Jullie worden nu ten volle met elkaar geconfronteerd en dat veroorzaakt al die ruzies.


In essentie is dit een machtstrijd. Hij heeft het gevoel zijn best te hebben gedaan door te ontwennen, maar wil daarvoor nu wel erkenning, voor vol aanzien worden, man mogen zijn. Jij kunt hem die plaats niet zomaar geven na alles wat er gebeurd is en straft hem door hem fysiek op afstand te houden, hem intimiteit te ontzeggen. Om ervoor te zorgen dat alcohol niet opnieuw een derde partij in jullie relatie wordt, lijkt het mij zinvol als koppel in therapie te gaan. Jullie zitten allebei met veel oude pijn en wrok die niet zomaar zal weggaan. Jullie moeten bovendien over tal van zaken nieuwe afspraken maken, opnieuw proberen samenleven als man en vrouw, elk met zijn verantwoordelijkheden en plichten, maar ook elk met zijn rechten.


Dat er nu een tijd van verwijdering is, zal hij moeten kunnen dragen. Hij heeft jaren met zijn verslaving binnen het gezin de gang van zaken bepaald, logisch dat de andere gezinsleden, jij op kop, nu eerst aan bod komen. Hij zal dus met andere woorden jouw tempo moeten respecteren. Probeer het echter ook eens vanuit zijn standpunt te bekijken. Hij heeft zijn verslaving overwonnen, hij voelt zich nu ongetwijfeld eenzaam, nog schuldiger ook dan voorheen in het volle besef van wat hij jullie aangedaan heeft. Hij is bovendien zijn vluchtroute kwijt en zal je steun ook de komende jaren nodig blijven hebben. Elkaar proberen nabij zijn in het gewone 'samen leven', kan een eerste stapje in de goede richting zijn. Probeer hem opnieuw echt toe te laten in je leven.

Seksuologe Rika Ponnet runt het relatiebureau Duet. www.duetrelatiebemiddeling.be