Vorig jaar deelde de VRT nog maar half zoveel prijzengeld uit als twee jaar geleden. ‘Dat komt omdat in programma’s als De thuisploeg en 1 jaar gratis veel meer te rapen viel’, verklaart VRT-woordvoerster Petra Van San. ‘In de hedendaagse televisieformats speelt de prijzenpot geen dragende rol meer.’

Kristof Demasure van VT4 en Vijftv bevestigt dat: ‘Een grote geldprijs heeft zijn magie verloren als uitgangspunt voor een programma.’ Dat er op Vijftv geen cent meer te rapen valt, noemt Demasure een bewuste inhoudelijke keuze. ‘Dat past niet meer bij de filosofie van de zender.’

Beleving

Bij de openbare omroep VRT was de grootste onkostenpost in 2011 Blokken, goed voor 187.000 euro aan geldprijzen. ‘Maar de reden waarom mensen nog steeds deelnemen is niet omdat ze prijzen willen winnen, wel omdat ze fan zijn van het programma’, vertelt Van San. ‘Op dit moment is de beleving belangrijker dan de prijs.’

Kristof Demasure deelt die mening. ‘Bij Komen eten winnen de deelnemers wel een prijs, maar die staat helemaal niet centraal. Formats als die van Het rad van fortuin zijn verleden tijd.’

Walter Capiau (73) die met de quiz Hoger lager begin jaren 80 hoge kijkcijfers haalde op de toenmalige BRT en dat in de beginjaren van VTM nog eens overdeed met Het rad van fortuin, denkt er echter het zijne over. ‘Maar ik wil daar liever niet te diep op ingaan, anders lijkt het of ik de oude zeur ben die vindt dat het vroeger allemaal beter was’, zegt hij. Volgens Demasure betekent het ook weer niet dat spelprogramma’s met een grote prijzenpot definitief verdwenen zijn. ‘Zo’n vaart zal het wel niet lopen’, zegt hij. ‘Maar als ze terugkomen, dan zal het met een nieuw, creatief format zijn.’

Eer en talent

Ook VTM moet het tegenwoordig niet meer hebben van shows met een grote prijzenpot. Dat is vreemd, want waren het niet programma’s als Het rad van fortuin, Waagstuk, De vraag van 1 miljoen en Wie wordt multimiljonair die VTM gemaakt hebben tot de zender die hij nu is? ‘Als een interessant format met een grote prijzenpot zich aanbiedt, dan maakt dat evengoed kans om op VTM te komen’, verduidelijkt Sara Vancauteren van de VMMa. ‘We bekijken het programma per programma. In sommige wordt enkel voor de eer of de titel gestreden, bijvoorbeeld in De meesterbakker, en in andere voorzien we een prijs in natura die past bij het talent. De winnaar van The voice krijgt een platencontract, die van So you think you can dance een dansopleiding.’