Vanaf de zevende eeuw waren er in Wales christelijke gemeenschappen. Door voortdurende aanvallen van de Saksen werden de monniken er echter toe gedwongen hun kloosters op afgelegen plaatsen te bouwen. Zo ook op Bardsey Island, zes kilometer buiten de kust van Wales. In de loop der eeuwen hebben er alles samen zowat twintigduizend geestelijken gewoond. Omdat die duizenden saints ook op het eiland zijn gestorven, werd Bardsey vanaf de middeleeuwen beschouwd als een heilige plaats. Zo kwam mettertijd een grote pelgrimsbeweging op gang. Die beweging werd nog groter door de kerkelijke overheden, die drie bedevaarten naar Bardsey gelijkstelden met een boetetocht naar Rome. Langs de pelgrimsweg werden tientallen kerken en kapellen gebouwd, rustplaatsen voor zieke en oude pelgrims voor wie de tocht naar Bardsey meteen de allerlaatste reis was. Vooral vanuit Noord-Europa trokken mensen die hun einde voelden naderen naar het afgelegen, heilige eiland, om er te sterven aan wat zij 'de poort van de hemel' noemden.

Vanaf de zestiende eeuw kwam er een eind aan de pelgrimstochten en raakte het grote kloostercomplex op Bardsey in verval. Op het eiland kun je nu enkel nog de toren van de kloosterkerk en wat overblijfselen van graven zien. Langs de goed bewegwijzerde route maak je kennis met tal van getuigen uit dat verre verleden: kerken met een aanbouw waarin zieke pelgrims –vooral lepralijders– werden opgenomen, staande stenen met een kruis die de route markeren, bronnen waarrond kleine nederzettingen ontstonden. Door het succes van de meerdaagse wandelvakanties staat de Monk's Way naar Bardsey vandaag opnieuw in de belangstelling. De route raakt na eeuwen uit de vergeethoek, zeker sinds de recente opening van het Welsh Coastal Path. Deze bewegwijzerde wandelweg ontsluit de hele kust van Wales, de Monk's Way maakt er deel van uit.

Met zicht op zee
Het mooiste traject van de Monk's Way ligt tussen Clynnog Fawr en Bardsey Island. Voor de 76 kilometer heb je een zestal dagen nodig, plus één dag voor een bezoek aan Bardsey Island, dat je met een bootje vanuit Porth Meudwy kunt bereiken. De namen van dorpen en steden in Wales zijn bijzonder moeilijk uit te spreken. Dat is ook zo langs de wandelroute, met Llanaelhaearn, Nant Gwrtheynr, Llangwnnadl en Mynydd Mawr. Als je onderweg de weg moet vragen, kun je dus maar beter een kaart bij de hand hebben en tonen waar je heen moet. Op Lynn Peninsula spreekt zeventig procent van de bevolking Welsh. Wij beginnen onze meerdaagse voettocht in het stadje Caernarfon, waar we het kasteel bezoeken. Het dateert uit de dertiende eeuw, werd gebouwd door Koning Edward I en is bijna volledig intact gebleven, waardoor je een goed beeld krijgt van het middeleeuwse burchtleven. We slaan een voedselvoorraad in en nemen de bus naar Clynnog Fawr, het startpunt van de wandeltocht. Clynnog was in de pelgrimstijd een belangrijke plaats omdat er al sinds de zevende eeuw een klooster stond, gebouwd door Saint Bueno. Die heilige Bueno kon volgens de traditie met gezegend bronwater de ergste ziektes genezen, zelfs onthoofde mensen weer tot leven wekken.

De Monk's Way, ook weleens The Edge of Wales Walk genoemd, volgt bijna continu de kustlijn, over stranden en rotsklippen. Iedereen met een goede conditie kan de route lopen. Het weer is in deze regio erg wisselvallig, regenkledij is dan ook onontbeerlijk. Langs de wandelroute zijn er geregeld overnachtingsmogelijkheden, campings en B&B's. Vrij kamperen wordt oogluikend toegestaan en er zijn voldoende bevoorradingspunten. De Lynn Peninsula wordt omschreven als een area of outstanding natural beauty en dat is niet overdreven. Wij genieten van het adembenemende panorama op de Ierse Zee, van de schitterende wolkenformaties, de zeehonden die hun kopje boven water steken en ons nieuwsgierig aankijken, van de goed beschutte zandstranden, de kleine havens. Het binnenland is groen, licht golvend met hier en daar een boerderij en tienduizenden schapen, witte stippen verspreid over de uitgestrekte moors. Kenmerkend voor het landschap van Lynn zijn de garn, massieve bergen van graniet die tijdens de prehistorie werden gebruikt als offer- en begraafplaats.

Welsh studeren

De eerste wandeldag bezorgt ons een opeenvolging van spectaculaire stortbuien, weggeblazen door een stevige westenwind, gevolgd door mooie opklaringen. Na twintig kilometer wandelen komen we aan in Nant Gwrtheyrn, dat hier kortweg Nant wordt genoemd. De mensen hebben er eeuwen geleefd van de mijnbouw, maar toen de mijnen in 1970 dichtgingen, trokken de inwoners naar andere oorden. Met steun van de Europese Gemeenschap verrees daarna het Welsh Language Centre. Je kunt er snelcursussen Welsh volgen en voor wandelaars zijn er overnachtingsmogelijkheden. Dat het centrum weinig succesvol is, heeft wellicht te maken met feit dat het Welsh veel te moeilijk is om in enkele weken te leren. Bovendien zijn de inwoners van Llynn op z'n zachtst gezegd niet erg gelukkig met het project. De miljoenen ponden hadden beter geïnvesteerd kunnen worden, horen we, zeker in deze agrarische streek die kampt met grote werkloosheid en ontvolking.

Voorbij Nant wordt het wandelpad nog mooier. Wie houdt van vrij kamperen vindt hier fantastische plekjes met spectaculaire uitzichten op zee. Dan komen we bij het kerkje van Pistyll, uit de twaalfde eeuw. Tussen de oude, scheefgezakte en overwoekerde graven valt een nieuwe grafsteen op. Het is die van Rupert Davies, die in de jaren 60 beroemd werd als Maigret in de gelijknamige BBC-televisiereeks. We binden onze stapschoenen op de rugzak en lopen op blote voeten door het zeewater naar Porth-Dinllaen. Het is nauwelijks te geloven dat hier ooit een drukke zeehaven was waar tabak, peper, linnen en steenkool werden verscheept. In 1830 vertrokken van hieruit zelfs stoomschepen richting Liverpool. Vandaag telt Porth-Dinllaen nog een tiental huisjes, waarvan de Ty Coch Pub de leukste plek is. We ontmoeten er andere wandelaars en we worden verwend met zelf gebakken brood, heerlijke salades en streekbieren.

Eiland in zicht
Het circa veertig kilometer lange pad naar Mynydd Mawr behoort ongetwijfeld tot de mooiste wandelroutes van Groot-Brittannië. We doorkruisen, stappend op hoge klippen langs de zee, een dunbevolkt gebied met het ene adembenemende vergezicht na het andere. De rotskust wordt hier en daar onderbroken door een klein zandstrand, waar het heerlijk baden is in het frisse, heldere zeewater. Tudweiliog is een goede etappeplaats, zeker voor kampeerders, die er terecht kunnen op de Towyn Camping of in een vakantiewoning op honderd meter van het strand. Natuurliefhebbers en rustzoekers zullen ongetwijfeld houden van dit oord van stilte. Blijf je er wat langer, maak dan zeker de wandeling naar Garn Fadryn. Op de 371 meter hoge top heb je een panorama van 360°. In de verte zie je Bardsey Island als een kleine stip in de zee.
Na een overnachting in het aardige Aberdaron, waar je beslist het kerkhof met uitzicht op zee moet bezoeken, nemen we in het nabijgelegen haventje van Meudwy de boot naar Bardsey. Eerst is er twijfel of die wel zou uitvaren, vanwege de woelige zee, maar na overleg besluit de kapitein om de zes kilometer lange oversteek te wagen.

Het gebeurt dat Ynys Enlli, zoals Bardsey in het Welsh heet, vanwege het slechte weer gedurende weken onbereikbaar is. Tijdens de zomermaanden maken dagelijks enkele tientallen mensen de overtocht en ze kunnen er vier uur blijven, tot de boot weer vertrekt. Dat is ruim voldoende om alles te zien en vooral om de mythische sfeer te proeven. En te genieten van de absolute rust, op een heilige plek aan de poort van de hemel.

Praktisch
P&O Ferries vaart van Zeebrugge naar Hull (nachtboot) www.poferries.be
De autosnelweg brengt je via Leeds, Manchester, Chester en Conwy naar Caernarfon, het startpunt van onze wandelroute.
Elke dag rijden meerdere bussen van Aberdaron terug naar Caernarfon.
Voor een georganiseerde pelgrimstocht, inclusief verblijf in B&B www.edgeofwaleswalk.co.uk
Overzet naar Bardsey Island (reserveren noodzakelijk) www.enlli.org, www.bardseyboattrips.com
Campings: www.campingllyn.co.uk, B&B: www.stayinwales.co.uk, www.llyn.info, www.visitwales.be

De Standaard en Het Nieuwsblad doen aan onafhankelijke reisjournalistiek. Deze reis werd ons aangeboden, zonder afspraken over of beïnvloeding van de uiteindelijke waardering ervan.