'Dat het leven stilaan wat goedkoper lijkt te worden, is het goede nieuws bij het slechte nieuws', zegt ING-hoofdeconoom Peter Vanden Houte. 'Dat de inflatie in ons land in de maand mei voor het eerst onder de drie procent is gezakt, is namelijk een rechtstreeks gevolg van de crisis.'

'De prijs van de ruwe olie is een heel belangrijke factor in de wereldwijde economie, rechtstreeks als grondstof en indirect via de energieprijzen. Nu de dreiging rond het nucleaire programma van Iran kleiner is dan pakweg drie maanden geleden en een boycot van de baan lijkt, ontspant de oliemarkt. Bovendien is de economie serieus aan het vertragen, niet alleen in Europa, maar ook in de VS en zelfs in groeilanden als Brazilië, China en India.'

Werd een maand geleden nog 120 dollar betaald voor een vat Brent-olie, dan zakte de prijs begin deze week al even terug tot 95,63 dollar. Het was al van januari 2011 geleden dat ruwe olie nog zo goedkoop was. Intussen schommelt de prijs weer rond de 100 dollar.

'De prijs van ruwe olie gaat de komende maanden verder dalen door de kwakkelende wereldeconomie', zegt Peter Voser, topman van het Nederlands-Britse olieconcern Shell. 'Wereldwijd is de vraag niet meer zo groot, er zijn tekenen van een recessie in Europa door de schuldencrisis en van een lichte groeivertraging in Azië.' Al verwacht Voser geen volledige ineenstorting van de prijs, eerder een stabilisering rond het huidige niveau.

Marktaandeel houden

Toch verklaart de olieprijs niet alles. 'Als het goed gaat, kunnen bedrijven hun omzet makkelijker laten groeien door de prijzen op te drijven. In tijden van crisis en koopkrachtdaling komt het er vooral op aan omzet en marktaandeel op peil te houden of niet al te zeer te laten afglijden. De koek wordt niet meer groter en je moet als bedrijf meer moeite doen om je deel van de koek te behouden', vervolgt Vanden Houte.

Dat verklaart de prijzenoorlog die nu losbarst in supermarktland. 'De consument is door de crisis prijsbewuster dan ooit. Delhaize weet dat al langer en liet daarom zijn prijzen al in meerdere golven zakken', zegt supermarktwatcher Jorg Snoeck van RetailDetail. 'Door het herhaalde karakter ervan, de forse marketing erachter en de aandacht die dat bij de media losweekte, is de consument Delhaize als goedkoper gaan zien en voelt Colruyt zich - terecht - aangevallen in zijn bestaansreden, namelijk de laagste prijzen. De tegenzet van Colruyt stond dus in de sterren geschreven.'

Geen opslag in 2012

De dalende prijzen hebben het federaal Planbureau ertoe aangezet om de inflatievooruitzichten voor dit en volgend jaar naar beneden te herzien. De gemiddelde inflatie zou dit jaar 2,7 procent bedragen en niet langer 2,9 procent. In 2013 zou de inflatie zelfs uitkomen op 1,6 in plaats van 1,9 procent.

Daardoor zal de spilindex pas in december worden overschreden en niet langer in oktober, wat betekent dat de sociale uitkeringen pas in januari en de weddes van het overheidspersoneel pas in februari met 2 procent zullen stijgen. In 2013 zou er zelfs geen spilindexoverschrijding (en dus al evenmin 'opslag') komen. Dat is dan weer goed nieuws voor de overheid, die zo een kwart miljard euro bespaart.