Was het een verstandige beslissing van Kayleighs mama om het filmpje online te zetten?

Heidi Vandebosch, doctor in de Sociale Wetenschappen (Universiteit Antwerpen): 'Natuurlijk heb ik alle begrip voor haar eerste reactie, maar het is misschien niet meteen de beste geweest. Noch de moeder, noch haar kind kon de gevolgen inschatten van beelden die wereldwijd door duizenden mensen bekeken zouden worden.'

Karolien Poels, professor Communicatiewetenschappen (UA): 'Al zal ze het met de beste bedoelingen gedaan hebben. Niet uit wraak, wel om het pestfenomeen aan de kaak te stellen. Wat ze wellicht niet zal hebben geweten, is dat de beelden een eigen leven zouden gaan leiden en door iedereen beoordeeld zouden worden.'

Ivo Bernaerts, psycholoog Lessius Hogeschool: 'Toch is het ongezien: ouders van slachtoffers die zelf een pestfilmpje online zetten. Meestal slaken ze noodkreten op heel andere manieren. Moeders of vaders stappen gewoon naar school en schelden de pesters de huid vol.'

Wat kunnen de gevolgen zijn voor haar 13-jarige dochter?

Vandebosch: 'Het meisje zal voorlopig voldoende kracht putten uit de bemoedigende reacties. Maar de kans is groot dat het filmpje zich op lange termijn tegen haar zal keren. Als het meisje wil gaan solliciteren, bijvoorbeeld, zal haar toekomstige werkgever de pesterijen wellicht onder ogen zien. Volledig deleten kan je die beelden nooit.'

Bernaerts: 'Bovendien bevestigen ze nog maar eens haar kwetsbare positie. De kans dat er revanche wordt genomen, is groot. Gelukkig is de grote vakantie begonnen en zal ze terechtkunnen in haar eigen veilige omgeving. Bij de start van het schooljaar moeten directie en leerkrachten de problemen meteen oppikken. De oorzaken moeten worden aangepakt. Anders zal het pesten aanhouden.'

Benny Leesen, pedagogisch begeleider en agressiecoach (Koninklijke Hogeschool Limburg): 'Kayleigh zal opnieuw vertrouwen moeten krijgen in mensen. Samen spelen. Lessen volgen. Muziek spelen. Ik hoop dat ze een jeugdbeweging of andere vereniging heeft waar ze kan landen. Is dat niet het geval, dan blijft ze in haar eigen wereld steken. Dan kan alleen psychofysieke weerbaarheidstraining haar nog helpen om minder als slachtoffer in het leven te staan.'

Poels: 'Bekijk het ook positief. Misschien kan ze wel een cyberpestboegbeeld worden. Want de manier waarop het meisje reageert, is uitstekend: ze blijft rustig, koelbloedig, wordt zelf niet agressief. Pestgedrag negeren is en blijft de beste optie.'

Wat staat de pesters nu te wachten?

Leesen: 'Ze staan met naam én gsm-nummer op het net. Zonder het te weten heeft Kayleighs mama een nieuw slachtoffer gemaakt. Oog om oog, tand om tand, zeg maar. Zo kom je in een vicieuze cirkel terecht.'

Poels: 'Klopt, de pestkoppen riskeren nu zelf uitgesloten te worden. En dat mag niet gebeuren. Want zo blijven we bezig. Alle partijen moeten rond de tafel gaan zitten. Daders zouden zich uitgebreid moeten excuseren. Dat werkt meestal helend. Niet op hun Facebookpagina, voor alle duidelijkheid. Uiteindelijk heeft de rest van de wereld er weinig boodschap aan.'

Waarom posten kinderen filmpjes op het net? Op die manier verzamelen ze toch bewijzen tegen zichzelf?

Poels: 'Waar ze in de lagere school nog verbaal en fysiek gaan schelden, worden de machtsverhoudingen in het middelbaar uitgevochten via het internet. Op verschillende manieren.'

Vandebosch: 'Wanneer daders hun pestgedrag filmen en nadien op internet posten, krijg je happy slapping. Slaan voor de lol. Een fenomeen dat meer en meer opkomt en typisch is voor leerlingen van de eerste en tweede graad.'

Poels: 'Maar stilstaan bij de gevolgen doen ze nooit. Daar zijn ze nog te jong voor. Ook daar moet aan gewerkt worden. Ze moeten de gevolgen inzien van hun daden. Leerkrachten moeten simulaties maken van wat het kan teweegbrengen als iets online staat.'

Twee leerlingen worden wellicht van school gestuurd. Een juiste beslissing?

Leesen: 'Absoluut, het is een duidelijke boodschap. Wat deze leerlingen hebben gedaan kan niet door de beugel. Al zullen die pesters in hun nieuwe school begeleiding nodig hebben. Misschien kunnen ze kroongetuigen worden bij antipestacties. Dat kan louterend werken.'

Vandebosch: 'Hoewel er nog maar weinig onderzoek naar gedaan is, raden onderzoekers nochtans een no blame-aanpak aan. Niemand mag met de vinger worden gewezen. Noch de pesters, noch de pestkoppen. Het is beter het probleem positief en vooral offline - ver weg van het internet - te benaderen. Ouders, leerlingen en leerkrachten zouden rond de tafel moeten gaan zitten om het afwijkende gedrag weer te herstellen.'

Poels: 'Scholen moeten ook weten hoe ze met cyberpesten moeten omgaan. Dat is niet overal het geval. Momenteel werken we aan een computerspel waarin slachtoffers, daders en vooral ook toeschouwers een belangrijke rol spelen. Want als je goed kijkt, dan merk je dat niemand van Kayleighs leeftijdsgenootjes reageert in het filmpje. Pas als we die tussenschakels aanpakken, kunnen we dat pestgedrag uitroeien.'