Heel de wetenschappelijke wereld zat omstreeks 9 uur Zwitserse (en ook Belgische) tijd op het puntje van zijn stoel. Wie er zelf niet bij was in Genève, kon het langverwachte seminarie volgen op het internet. Toch hadden onder meer natuurkundigen van de Amerikaanse universiteiten Princeton en Cornell de moeite genomen om over te vliegen naar het CERN. 

De verlossende woorden, zij het wel met de nodige nuance, kwamen uiteindelijk eerst uit Groot-Brittannië. John Womersley, hoofd van de Britse wetenschaps- en technologieraad, zei op een bijeenkomst in Londen: 'Ik kan bevestigen dat er een deeltje gevonden is dat in overeenstemming is met de Higgs-bosontheorie.'

In Genève bevestigde Joe Incandela, woordvoerder van een van de twee teams van het CERN die zich met het Higgs-deeltje bezighouden, dat 'het om een voorlopig resultaat gaat, dat evenwel zeer solide is.' Het gevonden deeltje voldoet aan de zogenaamde 5 sigma-norm, een door wetenschappers vastgelegde maat die bepaalt dat het deeltje een significant aantal keer is waargenomen.  

'De implicaties van deze vondst zijn bijzonder groot, en dat is de reden waarom we onze studies en controles met zeer veel zorg moeten uitvoeren', merkte Incandela op.

Het ontbrekende puzzelstukje

Higgs is een elementair deeltje dat verondersteld wordt te bestaan, maar dat nog nooit werd waargenomen. Slechts onder zeldzame omstandigheden zou het op een waarneembare manier optreden. Het bestaan van het deeltje is het laatste ontbrekende puzzelstukje in het zogeheten standaardmodel van de fysica, de theorie die zeer succesvol alle bekende deeltjes en de meeste natuurkrachten beschrijft. Higgs zou in het bijzonder van belang zijn om de massa van materie te verklaren. 

Het CERN bracht de enorme deeltjesversneller LHC in stelling om het Higgs-deeltje op te sporen. Het zou tevoorschijn komen bij miljoenen botsingen van protonen in de 27 km lange cyclotron. 

Twee teams gingen aan de slag met de deeltjesversneller: een voor het CMS-experiment, het ander voor het Atlas-experiment. Uit dat eerste zijn gegevens voortgekomen die erop wijzen dat het gevonden deeltje een massa heeft van 125,3 giga-electronvolt (GeV), wat zowat 133 keer zwaarder is dan het proton in het hart van elk atoom. Het Atlas-experiment maakte gewag van een nog zwaarder deeltje van 126 GeV. 

Het onderzoek is niet afgelopen. De experimenten met de deeltjesversneller gaan door en de wetenschappers hopen om de komende maanden meer gegevens te verzamelen die hen ervan verzekeren dat het gevonden deeltje inderdaad het Higgs-deeltje is. 

Beetje Belgisch

Peter Higgs, de Britse fysicus op wiens inzichten het onderzoek gestoeld is, was zelf aanwezig op het seminarie in Genève. De theorie die Higgs in de jaren 60 formuleerde sluit aan bij die van de Belgen François Englert en Robert Brout. Englert was woensdag ook in Genève en mocht naast Higgs plaatsnemen. 

De 83-jarige Higgs is uiteraard bijzonder opgetogen met wat in het CERN gevonden is. 'Het is wonderbaarlijk dat ik dit nog in mijn leven mag meemaken', zei hij in Genève. Hij heeft zijn familie gevraagd om de champagne koud te zetten. 

Higgs for dummies

De Britse krant The Guardian legt de Higgs-bosontheorie uit aan de hand van pingpongballen: 

De nerd van Huffington Post legt het principe uit aan de hand van een bom: 


De fysicus Daniel Whiteson, die zelf in het CERN werkt, geeft uitleg voor de wat meer gevorderden.