De Belgische cardiologen deden in 2002 nog 830.000 consultaties, in 2011 kregen ze maar liefst 1,3 miljoen mensen over de vloer. Een stijging met 56 procent. Uit de cijfers die de Artsenkrant verzamelde bij het Riziv, de instantie die de terugbetaling regelt, blijkt dat er bij alle gespecialiseerde artsen meer consultaties zijn geweest. Maar daar gaat het telkens maar om een stijging met gemiddeld 20 procent.

Té alerte patiënten
 

Dat het aantal consultaties bij cardiologen zo veel sterker is gestegen dan bij andere specialisten, wijst erop dat de vergrijzing niet de enige verklaring is. Tragische verhalen over hartaanvallen bij topsporters, zoals de plotse dood van wielrenner Rob Goris vorige week, hebben een grote invloed.
‘De mensen hebben de verhalen gehoord over de hartaanvallen van sporters en zijn zich daardoor veel meer bewust van hun eigen lichaam’, zegt hartspecialist Pedro Brugada. ‘Van zodra ze iets voelen, stappen ze spontaan naar de cardioloog. Soms zijn ze té alert geworden. Ik krijg geregeld patiënten over de vloer die helemaal geen hartprobleem blijken te hebben, maar naar ons waren gekomen omdat ze in hun bovenlichaam iets hadden gevoeld.’

Twee keer betalen
 

De stijging is een probleem waar alle cardiologen mee kampen. ‘Mijn collega’s ondervinden hetzelfde’, zegt Brugada. ‘Niet helemaal onlogisch: hart- en vaatziekten zijn de doodsoorzaak bij 35 procent van de mannen en 38 procent van de vrouwen. Dat ze bij ons komen aankloppen, is een teken dat de campagnes werken. Maar het zou beter zijn als mensen eerst naar hun huisarts gaan. Dat doen ze echter niet, omdat ze twee keer remgeld moeten betalen als ze worden doorverwezen. Dus maken ze zelf een afspraak met een specialist.’


Daar komt nog eens bij dat sportbonden jonge sporters aanraden om een preventieve screening te ondergaan. Iets waar ongeruste ouders sinds de hartaanval van een jonge voetballer vaak rekening mee houden.


‘En ook mensen die van plan zijn om sportieve uitdagingen aan te gaan, komen door de verhalen snel naar ons om zich preventief te laten onderzoeken’, zegt Brugada. ‘Maar dat is niet de bedoeling: ze doen dan beter een volledige check-up bij een sportarts. Want wij kunnen als cardioloog nooit alles controleren. Van de 20 patiënten die ik op één dag ontvang, zijn er twee of drie die puur preventief komen.’


Verkeerde adres


Naar aanleiding van de cijfers doet Pedro Brugada een warme oproep. ‘Wie zich preventief wil laten onderzoeken, gaat beter naar de huisarts. Er moeten ook huisdokters komen die zich specialiseren in het analyseren van een elektrocardiogram. Het is een goede zaak dat de mensen alerter zijn geworden en dat de campagnes van de laatste jaren hun effect hebben gehad, maar veel patiënten zijn bij de cardiologen niet aan het juiste adres.’
Uit de cijfers van de Artsenkrant blijkt nog dat ook oncologen, dermatologen, neurologen en psychiaters gevoelig méér patiënten over de vloer krijgen dan tien jaar geleden. Telkens gaat het om een stijging met 20 procent. Kinderartsen doen 8 procent meer consultaties dan tien jaar geleden. Het aantal consultaties door huisartsen is wel gedaald, met 2,5 procent.