De zieltogende minderheidsregering van de liberale VVD en de christendemocratische CDA blies enkele maanden geleden haar laatste adem uit omdat de PVV van Geert Wilders niet kon leven met de besparingen die premier Mark Rutte wou doorvoeren. Op 12 september duiden de Nederlanders een nieuw parlement aan en moeten de Nederlandse toppolitici proberen een nieuwe bewindsploeg samen te stellen.

Peilingen geven aan dat dit allesbehalve een makkelijke klus wordt. Na het succes van de zeer rechtse en anti-islamitische Wilders lijkt de kiezer nu zijn zinnen te hebben gezet op een partij die helemaal aan de andere kant van het politieke spectrum te vinden is: de SP, een partij die zich in de jaren '70 afsplitste van de Nederlandse Communistische Partij en zich maoïstisch noemde. Met een radicaal links discours en een anti-Europese koers zette Jan Marijnissen de partij enkele jaren geleden al op de kaart.

Maar sinds Emile Roemer na een kort intermezzo met Agnes Kant de leiding overnam, zit de SP helemaal in de lift. Peilingen voorspellen meer dan een verdubbeling van het huidige aantal zetels (15) en maken van de Socialistische Partij de grootste formatie, ver voor de VVD van premier Rutte. Qua populariteit ligt Roemer nek-aan-nek met Rutte. De 50-jarige Roemer, een gewezen onderwijzer uit het Noord-Brabantse provinciestadje Boxmeer, wordt door vriend en vijand geloofd voor zijn goedlachse rechttoe, rechtaan-aanpak. Als een man van het volk kan hij moeilijke thema's als geen ander aan de man brengen en zegt hij altijd waar het op staat. Op die manier spreekt hij kiezers aan die anders nooit bij de SP zouden uitkomen. Zo kon hij in 2010 de prijs voor Klare Taal in de wacht slepen en duidden de Nederlanders hem vorig jaar aan als politicus van het jaar.

Oppositie

Roemer vreet ook aan de traditionele PVDA-achterban. De SP zou meer dan dubbel zo groot worden als de collega-socialisten van de PVDA, onder meer door consequent oppositie te voeren. De SP was de enige die de regering nooit depanneerde en lijkt daarvoor beloond te worden. Zijn anti-Europese koers, die in Nederland al een tijdje opgang maakt, scoort ook. Die houding sluit aan bij de traditionele SP-standpunten tegen de vrije markt, meer sociale zekerheid, minder besparingen en meer macht voor de overheid.

Om zich helemaal aanvaardbaar te maken voor de kiezer, zwakte Roemer zijn radicaal programma overigens op een aantal punten af. Zo wil hij het minimumloon niet meer met 5 procent optrekken en onderschrijft hij de verhoging van de pensioenen. De begroting wil hij ook op orde houden, maar niet zo snel als Europa eist. Indien Nederland daarvoor boetes krijgt opgelegd, zal hij die niet betalen, waarschuwde hij.

Niet alleen premier Rutte houdt straks zijn adem in, ook de bonzen van de EU zullen wellicht met grote belangstelling de Nederlandse stembusslag volgen. Roemer wil in elk geval Nederland mee besturen en ligt in pole-position voor het minister-presidentschap.