Gerrit Callewaert uit Bavikhove – deelgemeente van Oarelbeke – haalt dan toch zijn gram. Het door Wim Opbrouck gespeelde typetje hield in de legendarische tv-reeks In de gloria een vurig pleidooi om West-Vlamingen niet meer te ondertitelen omdat ze ‘perfect te verstaan zijn’.

Gevaar of Hevoar?

Volgens de Nederlandse professor Marc van Oostendorp van het Amsterdamse Meertens Instituut, dat evoluties in het dialect onderzoekt, zijn die ondertitels in de verre toekomst inderdaad niet meer nodig. Want dan spreken we gewoon allemáál het taaltje van Callewaert.

‘Het VRT-programma Man over woord vroeg mij te voorspellen hoe het Nederlands hier in België zal evolueren op zéér lange termijn, pakweg de komende tweehonderd tot vijfhonderd jaar’, zegt Van Oostendorp. ‘De standaardtaal in België en Nederland groeien nu al steeds verder uit elkaar, en ik denk dat die tendens zich zal voortzetten. De Vlamingen worden steeds trotser op hun eigen taal en gaan zich terugplooien op het meest Vlaamse Vlaams dat ze kunnen spreken. En dat is het West-Vlaams, en bijvoorbeeld niet het Limburgs of het Brabants. West-Vlaams staat het verst van wat ze in Nederland praten.’

Volgens Van Oostendorp heeft het dialect van Gerrit Callewaert zelfs een aantal ‘universele’ kenmerken die de taal makkelijker maken om aan te leren, bijvoorbeeld voor migranten. Ook daardoor zou het West-Vlaams meer ‘overlevingskansen’ hebben de komende eeuwen. ‘Het onderscheid tussen de zachte g en de h bijvoorbeeld is bijzonder complex, maar dat wordt in het West-Vlaams niet gebruikt’, zegt de professor. ‘De ui is de moeilijkste klank uit onze taal, en ook die wordt in West-Vlaanderen niet gebruikt.’

Wordt buut’n in de toekomst dus de norm, en niet buiten ? Hevoar in plaats van gevaar ? Van Oostendorp geeft toe dat zijn voorspelling grotendeels giswerk is. ‘Als we binnen pakweg 50 jaar bezet worden door China, dan spreken we hier op termijn allemaal Chinees en kunnen alle voorspellingen de prullenbak in’, zegt hij.

Oe noemde gij?

De Vlaamse dialectologen reageren verbijsterd op de voorspelling van hun Nederlandse collega. ‘Ik heb veel respect voor het werk van Van Oostendorp, maar dit is de grootste onzin die ik al gehoord heb’, zegt professor emeritus Johan Taeldeman van de Universiteit Gent. ‘Van Oostendorp heeft gelijk dat we steeds verder afwijken van de standaardtaal in Nederland, maar waarom zouden we hier in godsnaam allemaal op het West-Vlaams overschakelen? West-Vlaams heeft de power niet om de taal van alle Vlamingen te zijn.’

‘De as Brabant-Antwerpen is de richtingaanwijzer. Onze taal zal voort evolueren naar de tussentaal met Brabantse elementen die nu al veel gesproken wordt. Dan krijg je uitdrukkingen als oe noemde gij in plaats van hoe heet je . West-Vlaams is een prachtig dialect, ik spreek het zelf ook. Maar het nieuwe Standaardvlaams wordt het niet.’