Als aartsbisschop André-Joseph Léonard spreekt, is de controverse nooit ver weg. Dit keer geen uitspraken over aids en de 'immanente gerechtigheid' ervan, maar over de pedopriesters. 'Kindermisbruikers zijn ook mensen', zei hij woensdagavond op de RTBF. 'Hen straffen zou pure wraak zijn.' Met andere woorden: bejaarde pedopriesters mogen niet voor de rechter gebracht worden.

Voor de slachtoffers is dat méér dan een brug te ver. Maar ook binnen de Kerk pikt men de uitspraken van Léonard almaar minder. Zelfs de bisschoppen kunnen er nog maar moeizaam mee lachen. 'Ik ken intussen veel bisdommen en mensen die voor het kerkelijke apparaat werken en erg verveeld zitten met zijn uitspraken', zegt Rik Torfs. 'Zelfs Kerk & Leven en Tertio nemen zeer duidelijk afstand van hem, en dat doen ook veel parochiepriesters. Ze worden al genoeg geconfronteerd met de pedofilieschandalen van de Kerk en nu krijgen ze er ook nog eens een provocerende aartsbisschop bij. Veel gelovigen aanvaarden dat niet meer.'

Volgens Torfs verzwakt Léonard zo fel de positie van de Belgische Kerk dat hij maar beter uit zijn positie van kerkleider gehaald kan worden. 'Tenzij hij écht bereid zou zijn z'n temperament te milderen - maar daar vrees ik voor - moet er misschien eens aan gedacht worden om Léonard weg te promoveren', zegt Torfs. 'Een ontslag zou ook kunnen, maar ik verkies de milde aanpak: een promotie richting Rome. Het probleem met Léonard is nu eenmaal dat hij nooit in zijn huidige functie benoemd mocht worden. Met de crisis waarin de Kerk nu verkeert, is zijn temperament totaal niet gepast.'

Missen als kiespijn

Enig probleem: de aartsbisschop wordt niet verkozen, maar aangeduid door de paus. Rik Torfs: 'Gelovigen die vinden dat het nu genoeg is geweest, zouden dat Rome wél duidelijk kunnen maken door een petitie te starten. Dan kunnen ze als één stem naar buiten treden en afstand nemen van de aartsbisschop. Net zoals ik, zijn er nog mensen die niet meer geassocieerd willen worden met iemand die zulke dingen zegt.'

Léonard zelf en zijn entourage hebben intussen een complete radiostilte ingeroepen. 'Dat lijkt ons nu het beste', zegt zijn woordvoerder Jürgen Mettepenningen. 'We zitten zo al met een grote crisis. Alle andere commotie kunnen we nu wel missen als kiespijn.'

Maar op de vraag of Léonard ook effectief zijn fout inziet, is het antwoord nee. 'Hij snapt het niet en voelt zich foutief begrepen', klinkt het. Zo zou de uitspraak uit zijn context zijn gelicht, net zoals dat volgens Léonard ook bij de aidsuitspraak is gebeurd. 'Want in het bewuste RTBF-interview heeft hij ook duidelijk beklemtoond dat de belangrijkste taak is weggelegd voor Justitie. Daarnaast heeft hij zich alleen maar afgevraagd of er ook geen menselijkheid getoond kan worden, als het gaat om een 85-jarige geestelijke die bedlegerig is en half dement.'

Toch wil de top van de Belgische Kerk nu zo snel mogelijk komaf maken met alle commotie. 'Alles wat hij zegt, was goed bedoeld', stelt Mettepenningen. 'Maar hij houdt nu eenmaal van een franc-parler en wil af en toe zelfs hardop nadenken. Alleen is men dat niet gewoon van iemand in zo'n functie. Precies daarom hebben we besloten ons tot Kerstmis te beperken qua communicatie.'