Diagnostische medische beeldvorming veroorzaakte in 2008 een blootstelling aan ioniserende straling van ongeveer 2,25 millisievert (mSv) per jaar en per Belg. In de voorbije 3 jaar is die blootstelling elk jaar met 4 % gestegen en overschrijdt nu de straling van natuurlijke oorsprong, die ongeveer 2 mSv per jaar bedraagt.

In de periode van 2002 tot 2008 onderging bijna 90 procent van de Belgische bevolking bij tenminste één gelegenheid medische beeldvorming. Bij 43 procent werden meer dan 10 prestaties beeldvorming uitgevoerd. Elk jaar ondergaat gemiddeld 1 inwoner op 5 een CT-onderzoek en iedere inwoner ondergaat gemiddeld één RX- onderzoek.

De voornaamste diagnostische onderzoeken die daarvoor verantwoordelijk zijn, zijn:

- de tomografieën (CT): 57 %

- de traditionele RX-opnamen: 28 %

- de onderzoeken nucleaire geneeskunde (scintigrafie - PET): 10 %.

De nucleaire magnetische resonantie (NMR) en de echografieën genereren dit type van straling niet.

Het betreft onderzoeken van:

- organen (vooral borst en buik): 47 % van de blootstelling

- de wervelkolom: 33 %

- het hoofd: 5 %.

75 % van de onderzoeken wordt verricht bij ambulante patiënten, vooral RX-onderzoeken van het hoofd (90 %) of de wervelkolom (86 %).

Nutteloze CT-scans zijn de grootste boosdoeners.

In vergelijking met onze buurlanden ligt de effectieve stralingsbelasting in België vrij hoog. Zo worden we 1,5 keer meer bestraald dan de gemiddelde Fransman, en zelfs 3 keer meer dan de gemiddelde Nederlander. Zowel voor CT als voor RX is het percentage per inwoner in België hoog in vergelijking met andere landen.

Om die stralingsbelasting te doen dalen en het goed gebruik van medische beeldvorming te stimuleren, lanceert de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu de campagne 'Medische beelden zijn geen familiekiekjes. Wees er zuinig mee', die zich zowel tot het grote publiek als tot de artsen en medische beeldvormers richt.

Medische beeldvorming: een selectie van onderzoeken met zeer beperkt nut

Eierstokkanker: herken mogelijke symptomen

Gynaecologisch onderzoek: Uitstrijkje van de baarmoederhals

Zonkracht of UV-index bepaalt hoe lang u in de zon kunt blijven

Uitstrijkje van de baarmoederhals (of PAP-test) in 11 vragen

Te veel nutteloze beeldvorming doet het stralingsrisico stijgen

Wennen aan de opvang belangrijk voor de preventie van wiegendood

Zongedrag belangrijke reden voor de toename van het huidkankerrisico

Gynaecologisch onderzoek , colposcopie en ev behandelingen

Onterechte angst bij afwijkend baarmoederhalsuitstrijkje