Er bestonden al langer vermoedens dat de werkelijke kostprijs voor groene stroom niet correct werd gefactureerd en dus kreeg de Vlaamse energieregulator VREG de opdracht te berekenen wat de werkelijke kostprijs is. Aangezien elke leverancier minimum 6 procent groene stroom moet aanbieden, gaat het om de facturen die bij alle Vlamingen in de bus vallen en waarop doorgaans vermeld wordt hoeveel die groene stroom de consument kost.

Voor die zes procent groene stroom moeten de elektriciteitsleveranciers voldoende groenestroomcertificaten kunnen voorleggen, die ze kunnen verwerven door zelf groene stroom of te wekken of door ze op de markt te kopen. De VREG komt tot de conclusie dat de meeste certificaten de leverancier tussen 100 en 108 euro gekost hebben, met een gemiddelde prijs van 103 euro.

Dat is een stuk lager dan het bedrag dat op de meeste facturen vermeld wordt. Daar wordt meestal een eenheidsprijs van 125 euro vermeld, het boetebedrag dat leveranciers moeten betalen als ze er niet in slagen zelf voldoende certificaten neer te leggen. Nagenoeg alle levanciers slaagden daar wel in en betaalden dus per certificaat gemiddeld 22 euro minder dan op de factuur vermeld staat.

Van den Bossche vindt dat niet kunnen. 'Bijna alle leveranciers afficheren dezelfde, incorrecte prijs. Het lijkt bijna alsof ze het afspreken. Terwijl de markt echt zou moeten spelen en de leveranciers zouden moeten proberen een zo scherp mogelijke prijs aan te bieden. Nu bedriegen ze de consument.'

Voor gemiddeld gezin gaat het slechts over een handvol euro's per jaar, maar voor de leveranciers levert dat snel een winst van ettelijke miljoenen euro op (zie kader).

Van den Bossche ziet nog een tweede kwalijk gevolg. 'De overheid heeft de leveranciers verplicht om een gedeelte groene stroom te voorzien. Door een hogere prijs te factureren, schuiven de leveranciers de verantwoordelijkheid voor de hoge energiefacturen gedeeltelijk af op de overheid, onterecht. Het zijn zijzelf die beslissen te veel te factureren.'

Een goede reden voor de hogere prijs ziet ze trouwens niet. 'De geringe administratieve last die bij de certificaten komt kijken, verantwoordt die winstmarge alvast niet. En het argument dat de prijs op de factuur niet noodzakelijk overeenkomt met de reëel doorgerekende prijs, vind ik helemaal absurd. Als je het bedrag op de factuur zet, dan moet het correct zijn.'

Wat kan er concreet tegen gebeuren? 'We zullen vanaf nu elk jaar een rapport publiceren over de werkelijke kostprijs van de certificaten. Consumenten zullen dus zelf kunnen zien wie er 20 euro te veel aanrekent. We nemen de gegevens ook mee in onze V-test, waarmee consumenten zelf op zoek kunnen gaan naar de beste leverancier voor hun noden. En we zullen duidelijk verbieden dat er verkeerde bedragen op de factuur staan. Liegen op een factuur dat mag gewoon niet. Hopelijk heeft dat alles een zelfreinigend effect', zegt Van den Bossche. Ze zal ook aan de federale Economische Inspectie vragen om te onderzoeken of de marktwerking hier niet verstoord wordt.

Ecopower en Wase Wind vermelden geen bedrag op de factuur, Electrabel, Elexys en EBEM vermelden een bedrag dat dichter bij de reële prijs ligt. Alle anderen zullen dus minstens hun facturatiebeleid moeten herzien.