Ooit telde ons land twintig pandjeshuizen. Nu is er dat nog één. In pandjeshuizen kan menbezittingen in pand geven om de tegenwaarde daarvan cash in de hand te krijgen. Na een half jaar betaalt men dat geleende bedrag mét intresten terug, en krijgt men zijn pand terug. Dat pand moet minstens 30 euro waard zijn. Gemiddeld brengt men in Brussel iets binnen van rond de 200 euro.

,,Nee, er is geen bovengrens'', zegt Ophalvens. ,,Ooit namen we een pand van 85.000 euro aan. Vroeger aanvaardden we veel meer. Nu alleen nog juwelen en soms een schilderij. Van de 100.000 stukken die we hier in pand hebben, zijn er maar 500 schilderijen.''

Geen vragen

Het enige overgebleven pandjeshuis in ons land is Berg Van Barmhartigheid in Brussel. Het is een publieke instelling van openbaar nut, met een sociaal karakter. ,,Als er met de veilingen winst wordt gemaakt, dan moet die terug naar de werking. Hoe meer winst we maken, hoe meer stukken we in pand kunnen nemen. Elke dag krijgen we nu 200 mensen over de vloer, die samen gemiddeld 600 stukken aanbieden. Dat is goed voor een dagelijks werkingsbudget van ongeveer 100.000 euro.''

De zaken gaan bijzonder goed in Brussel. Lange rijen mensen schuiven aan. Het systeem is simpel. Aan het ene loket wordt het stuk geschat. Komt men een prijs overeen, dan schuift men door naar het volgende loket, waar men zijn geld krijgt.

Niemand stelt vragen. ,,Ook niet naar de herkomst van de stukken. Wij gaan ervan uit dat de aanbieder de eigenaar is'', zegt Remy Ophalvens. ,,We hebben vrij zelden te maken met diefstal. We schrijven de identiteit op van wie het stuk in pand geeft. Wie een stuk in pand wil geven, moet meerderjarig zijn, Belg of inwoner van een Europese lidstaat.''

Wanneer de oorspronkelijke eigenaar na zes maanden zijn lening aan 5,75 procent niet kan terugbetalen, kan hij een verlenging aanvragen aan 9,75 procent. In bijna alle gevallen (92 procent) worden de leningen vroeg of laat terugbetaald.

Soms hoort het pandjeshuis niets meer van de eigenaar. Dan veilt men de panden. Wat die veiling oplevert, wordt alsnog aan de eigenaar gegeven, na afhouding van allerlei lasten.

,,Mijn ex heeft mij bestolen''

Ophalvens: ,,Voor speciale veilingen maken we een boekje, waarin de panden staan afgebeeld. Dan kan het al eens gebeuren dat iemand zijn ,,gestolen'' waar herkent. Daarnet was hier een man die beweerde een stuk juweel te herkennen dat zijn ex van hem had gestolen. Die man kon geen bewijs van aankoop voorleggen. Er was dus geen reden om de politie in te schakelen. Later bleek ook dat de man zich vergiste. We vroegen hem wanneer hij die armband kwijtgeraakt was. Hij zei een datum die jonger was dan de datum waarop het stuk bij ons is binnengebracht. Tijdens heel dat gesprek hebben wij de naam van de 'in-pand-gever' nooit genoemd. Door ons beroepsgeheim mogen we dat ook niet.''

Niet iedereen gebruikt de Berg van Barmhartigheid als een bank om te lenen. Soms wil men gewoon van zijn juwelen af en laat men ze hier veilen. Dat kan ook. Dan zijn er geen bijkomende kosten. Wie op de veiling komt kopen, moet zich kenbaar maken. Ook zijn identiteitsgegevens worden genoteerd. Hij betaalt het geboden bedrag met twintig procent taksen erbovenop, cash of met een betaalkaart aan de kassa.

Veilingen zijn actueel dezer dagen, maar niet altijd op de ouderwetse manier. Veel mensen nemen hun toevlucht tot internetveilingen, zoals eBay. Remy Ophalvens: ,,Voorlopig ondervinden we geen concurrentie van die internetveilingen. Wij krijgen steeds meer goederen aangeboden. Wij blijven het op onze manier doen. Al weet ik dat onze collega's in Spanje al op het internet zitten.''

Zaterdag 11 december vanaf 13 uur aan de Sint-Gisleinsstraat 19 in 1000 Brussel veilt Berg van Barmhartigheid juwelen, zilverwerk, brons en wijnen. Meer info op www.bergvanbarmhartigheid.be