'Maak van België eerste rookvrije land ter wereld'

Pedro Brugada doet niets af van zijn voorstel. 'Laat België maar het allereerste land ter wereld zijn met een absoluut rookverbod. Er mag dan nergens meer gerookt worden. België kan dat. Jullie waren al vaker baanbrekers. Kijk maar eens hoe Walen en Vlamingen hier vredevol kunnen samenleven. Of hoe zo'n klein landje toch zo groot uit de hoek komt wanneer hulp wordt gevraagd voor een humanitaire crisis. België heeft meer in zijn mars dan het soms denkt.'

'Ik ken de bezwaren wel tegen mijn voorstel. Bijvoorbeeld: roken verbieden is asociaal. Kletskoek. Van roken word je ziek, krijg je kanker. Dat is de waarheid. Nog een dooddoener: de overheid verdient aan rokers. Wel, een algemeen rookverbod is nog veel beter voor de staatskas, want de ziektekosten zullen spectaculair dalen.'

Geboren Spanjaard Brugada vindt dat hij tweemaal recht van spreken heeft. 'Niet alleen als arts, maar ook als ex-roker. Dertig jaar geleden, toen de schadelijke gevolgen van roken nog niet zo bekend waren, rookte ik. Stoppen met roken kan, daarvan ben ik het bewijs.'

Wat zeggen de politici over dat extreme voorstel? Federaal minister van Volksgezondheid Laurette Onkelinx (PS) laat meteen weten dat ze akkoord gaat. Haar woordvoerster, die buiten even een sigaret staat te roken, stuurt daarna meteen de interventie van Onkelinx in de Kamer over het rookverbod in eetcafés. Die interventie vangt aan met: 'Ik heb vanaf het begin gezegd dat ik een voorstander ben van een totaal rookverbod. (...) Voor mij is dit rookverbod op café slechts een stap en moet de strijd worden voortgezet.'

'Pas op', zegt senator Patrik Vankrunkelsven (Open VLD). 'Hier heerst begripsverwarring. Een totaal rookverbod betekent voor de politiek een totaal rookverbod op openbare plaatsen. En niet: een rookverbod dat altijd en overal geldt, dus ook thuis. Als arts ben ik natuurlijk een voorstander van het voorstel van Brugada. Als gewezen politicus weet ik echter dat daar momenteel geen politiek draagvlak voor is. Niet zozeer uit vrees voor een inkomensverlies voor de staatskas. Dat geld wordt wel elders gevonden en een gezonde samenleving is ook goedkoper. Nee, de tijdgeest is gewoon niet rijp voor zo'n drastische ingreep. Misschien over vijf of tien jaar wel. Laat de politiek vandaag maar eerst gaan voor een rookverbod op openbare plaatsen én in het bijzijn van kinderen.'

Onkelinx is socialist, Vankrunkelsven liberaal. Misschien is Brugada bij hen daarom aan het verkeerde adres voor steun voor zijn absolute rookverbod. Maar ook Wouter Van Besien, de nieuwe voorzitter van Groen!, wil niet mee. 'Zo'n extreem rookverbod zou moeilijk afdwingbaar zijn. Je hebt er een enorm zwaar repressief apparaat voor nodig en dat zou uiteindelijk alleen maar de illegale verkoop en het zwarte circuit in de hand werken. Laten we als politici gaan voor het haalbare: een rookverbod op openbare plaatsen.'

Op Vlaams niveau is Jo Vandeurzen bevoegd voor volksgezondheid. Zijn woordvoerder denkt niet dat de minister te vinden is voor een absoluut rookvrij Vlaanderen. 'In de discussie over een rookverbod in rusthuizen wilde de minister niet zover gaan om roken ook in de kamers te verbieden. Dat is een te drastische inbreuk op het privéleven. Maar de minister wil wel zwaar inzetten op ontradingscampagnes om de jeugd van het roken af te houden.'