Om zijn romans vertaald te krijgen doet Bob Van Laerhoven (58) als eerste Vlaamse schrijver een beroep op crowd funding. Wie wil participeren kan 'aandelen' van 10 euro kopen. Grote winsten moet je niet verwachten, in het beste geval krijg je een gesigneerd boek.
Om een Vlaamse roman in het buitenland in de boekhandel te krijgen, moet hij in vertaling aan buitenlandse uitgevers worden aangeboden. Een roman professioneel laten vertalen is echter een dure zaak. Daarom maakt schrijver-columnist Bob Van Laerhoven als eerste auteur in Vlaanderen gebruik van crowd funding. Het systeem van 'volksinvestering' is simpel en komt overgewaaid uit de VS, waar kleine investeerders al sinds pakweg 2005 geld kunnen stoppen in muziek-, boeken- en kunstprojecten. Van Laerhoven wil graag twee van zijn recente romans Wraak van Baudelaire en Terug naar Hiroshima in het Engels, Frans en Noors vertaald zien en biedt particulieren en bedrijven daarom de kans 'participaties' van 10 euro te kopen om de vertalingen te bekostigen. 'Als Vlaamse auteur die van zijn pen probeert te leven heb ik daar de middelen niet voor', legt Van Laerhoven uit. 'De Engelse vertaling van een dik boek als Terug naar Hiroshima bijvoorbeeld kost 11.000 euro.'
Al 5.700 euro binnen
Van Laerhoven heeft zijn oproep nu twee weken online staan. 'Voor Terug naar Hiroshima heb ik al zo'n 170 participaties binnen, goed voor 1.700 euro dus. Wraak van Baudelaire is nu al goed voor 400 participaties van elk tien euro, waardoor ik ongeveer de helft heb opgehaald van wat die vertaling kost.'
Over wat de aanbrengers van geld mogen wachten, probeert Van Laerhoven zo transparant mogelijk te zijn. 'Wie een of meerdere participaties koopt, zal worden terugbetaald zodra er een uitgever is gevonden én er voldoende nettowinst is gemaakt . Met die uitgever komt het wel goed. Er is al een Amerikaanse uitgeverij geïnteresseerd.'
Mocht blijken dat er niet genoeg geïnteresseerden zijn waardoor het benodigde bedrag voor de vertaling na negen maanden nog altijd niet is bijeengebracht, dan krijgen de participanten 80 procent van hun inbreng terug. De niet terugbetaalde 20 procent is ondertussen opgegaan aan websitekosten. Rijk zal Jan Publiek van deze literaire crowd funding niet worden. 'Dit is dan ook geen investering', onderstreept Van Laerhoven. 'Dit is goodwill sponsoring. Er is dan ook alleen een cultureel getinte bonus voorzien. Als alle participanten terugbetaald zijn, worden er honderd gesigneerde exemplaren van mijn laatst verschenen roman via loting onder hen verdeeld.'
Dubbel gevoel
Geert Joris van Boek.be bevestigt dat Van Laerhoven de eerste is die in Vlaanderen en Nederland op deze wijze de vertaling van zijn werk financieel probeert rond te krijgen. 'Het is een tof experiment waar de Vlaamse letteren alleen maar beter van kunnen worden.' Van Laerhoven zelf is blij met het succes maar zit ook met een dubbel gevoel. 'Het is een beetje gênant, want ergens voelt het als schooien. Maar er is geen andere mogelijkheid. Het Fonds der Letteren komt wel tussen in vertalingen, maar zij steunen pas als er al een contact is met een buitenlandse uitgever. En precies dat is het probleem.'