Meer dan 1.500 pagina's had Breivik nodig voor zijn manifest dat hij een ‘Europese onafhankelijkheidsverklaring' voor het jaar 2083 noemt. Hij ondertekent het met het Engelse pseudoniem Andrew Berwick en verschillende van zijn ‘titels' als Tempelier. Een dagboek met zijn maandenlange voorbereidingen eindigt met: ‘Ik denk dat dit mijn laatste notitie is. Het is nu vrijdag, 22 juli, 12 uur 51.' Enkele uren later ontplofte zijn bom in Oslo.

Breivik fulmineert in de eerste plaats tegen moslims, met lange stukken die vooral moeten bewijzen dat de islam per definitie gewelddadig en niet compatibel is met democratie. De kruistochten, de geschiedenis van Bosnië, huidige immigratiecijfers... het passeert allemaal de revue.

Breivik richtte zijn aanslagen echter niet tegen moslims, maar tegen (linkse) politici. De politici van de voorbije vijftig jaar, de Europese Unie, de Verenigde Naties, de feministen, de media.... volgens hem maken ze allemaal deel uit van een marxistisch complot dat uiteindelijk de dominantie van Europa door moslims mogelijk moet maken. Ze zijn dus evenzeer de vijand als de moslims zelf.

Voorbeeld: Unabomber

Het lijkt er trouwens op dat Breivik grote delen van het manifest bijna letterlijk overgeschreven heeft van het manifest van de Amerikaanse Unabomber. Hij verving wat woorden: zwart wordt moslim, links wordt multicultureel, maar voor het overige zijn er zeer opvallende gelijkenissen.

Grote stukken van het manifest gaan ook over de praktische kant van zijn missie: hoe maak je wapens en een kogelvrije uitrusting, hoe bestel je chemische stoffen in de hele wereld, hoe maak je een bom, wat vertel je de buren en je vrienden? Breivik gaat geen enkel praktisch detail uit de weg. Zo geeft hij aan welke muziek helpt als je tijdens de jaren van voorbereiding in een dipje zit.

Het uiteindelijke doel is een staatsgreep of – in het slechtste geval – een burgeroorlog. In een eerste fase zijn 45.000 doden en 1 miljoen gewonden te rechtvaardigen. Breivik maakt ook allerlei berekeningen. Zo heeft hij 818 kilogram antrax nodig om de grootste verraders uit te schakelen.