GENT - De CD&V-raadsleden zitten niet allemaal op dezelfde golflengte in het 'hoofddoekendebat'. Dat was een van de opmerkelijkste vaststellingen in een overigens sereen debat tussen de Gentse OCMW- en gemeenteraadsleden.
De pui van het Gentse stadhuis leek gisteravond, voor aanvang van het hoofddoekendebat, op een vakbeurs van protestgroeperingen. Netjes naast elkaar betoogden onder meer Vlaams Belang ('Gent blijft Gents') en Voorpost voor een verbod op hoofddoeken en Spirit (dat zelfs nationaal voorzitter Bettina Geysen had meegebracht), Groen!, Animo en diverse zelforganisaties van allochtonen ('Gent is identiteit') tegen zo'n verbod.
De gemeenteraadszaal was te klein. Ook de Pacificatiezaal zat vol dames met hoofddoeken, die het debat op een groot scherm volgden. Uittredend premier en gemeenteraadslid Guy Verhofstadt was verontschuldigd, uittredend vice-premier Freya Van den Bossche was er wel.
Burgemeester Termont zei dat er geen standpunt van het schepencollege zou komen. 'Dit is geen politiek, maar een ethisch debat. Als het tot een stemming komt, zal iedereen vrij kunnen stemmen.'
Driftig tellen
Omdat twee CD&V-raadsleden op het einde van het debat stelden dat ze tegen een verbod waren, werd er plots driftig geteld. Zoals de kaarten tot dan lagen, was de verhouding 23 stemmen tegen een verbod (SP.A, Spirit en Groen!) en 28 voor een verbod (Open VLD, CD&V-N-VA en Vlaams Belang). Die verhouding kan kantelen als er nog een CD&V-lid tegen een verbod zou zijn. Want niet alle leden van de CD&V-fractie waren aanwezig. Vraag is ook of alle SP.A-leden tegen een verbod zijn en alle Open VLD-leden voor een verbod? In die partijen waren wel geen dissidente stemmen te horen.
Termont noemde de discussie 'hypocriet'. 'Er is geen enkel probleem in Gent. Hier wordt een groep geviseerd, de moslima's. De agenda wordt bepaald door extreem rechts.'
Tijdens het debat namen de meeste van de 17 sprekers de intussen bekende stellingen in. Er werd gegoocheld met zware begrippen, de discussie ging zelfs terug tot de Middeleeuwen, maar het drieëneenhalfuur durende debat verliep sereen. Al spetterde het niet en al was de ene spreker al snediger dan de andere, zelden haalde een discussie in de Gentse gemeenteraad zulk niveau. Het hoofddoekendebat raakt dan ook fundamentele democratische princiepen en geloofskwesties.
Toen Vlaams Belang-fractieleider Francis Van den Eynde begon te spreken riep een jonge kerel racist. Hij bleef roepen, maar werd vrij vlug aan de deur gezet. Van den Eynde verwees naar de beslissing in 1989 van Paars om alle religieuze symbolen uit stedelijke gebouwen te verwijderen. Hij citeerde toenmalig burgemeester Gilbert Temmerman die stelde dat 'de tolerantie in godsdienst ook de afwezigheid van symbolen moet aanvaarden'. Hij noemde de SP.A het Paard van Troje voor de islam in deze stad. Schepen Tom Balthazar twijfelde eraan of je met verbodsbepalingen mensen kunt motiveren en emanciperen.
Ook Filip Van Laecke (CD&V) verwees naar de kruisbeeldenzaak. 'Maar we zijn niet uit op revanche', zei hij. Hij vond dat het over een debat tussen een werkgever en een werknemer gaat. Hij kritiseerde de SP.A, 'die geen consequente houding aanneemt' en 'uit plat electoraal opportunisme een standpunt tegen een verbod inneemt.'
Christophe Peeters (Open VLD) stelde dat neutraliteit van wezenlijk belang is en wilde geen wijziging van de principes die sinds 1830 in ons land gelden. 'De enige garantie voor diversiteit is een neutrale overheid', zei hij.
Ook Helga Stevens (N.VA) dacht dat het over een principieel debat gaat. 'Kiezen om niet te kiezen kan van diversiteit een explosieve cocktail te maken. Wij gaan voor neutraliteit in openbare dienstverlening.'
Als verrijking
Diverse allochtone gemeenteraadsleden (Meryem Kaçar, Resul Tapmaz, Fatma Pehlivan, Ilknur Cengiz) namen het woord en verwierpen de neutraliteit. Allen argumenteerden dat de moslimwereld een verbod al even erg vindt als een verplichting. Zij hadden het over diversiteit als verrijking en actief pluralisme. 'Wat kan een hoofddoek of een kruisje maken, als de dienstverlening maar goed is. Laat ons tolerant zijn over het uiterlijk. Het stadsbestuur moet het beeld van de straat weerspiegelen.'
OCMW-raadslid Guy Reynebeau vond dat het debat over de grenzen van de stad moest worden getild en het een taak is van de hogere overheid. Opvallend was ook de zware uitval van schepen Mathias De Clercq naar extreem-rechts met wie hij straks misschien voor een verbod zal moeten stemmen.
De verrassing zat in de staart van het debat. Een tweede ronde toonde dat er alvast in één partij geen eensluidende meningen zijn. Al had CD&V-fractieleider Filip Van Laecke volgehouden dat zijn fractieleden bij een stemming wel het standpunt zouden volgen dat het partijbestuur had bepaald. Monica Van Kerrebroeck (CD&V) verontschuldigde zich als gelovige, zelfs 'bij mogelijke slachtoffers van geloofsfanatisme'. Ze riep op voor zelfbeschikkingsrecht van de vrouw en vrije meningsuiting. CD&V-gemeenteraadslid Anne Martens vreest dat een verbod de hoofddoek tot een militant symbool zal maken. Zij pleit voor een dialoog tussen aanhangers van strikte en gematigde neutraliteit. 'Ik zal bij een stemming mijn geweten volgen', zei ze achteraf.
lees ook blz. 20