Gentse ingenieurs bouwen hulpmiddel voor verlamden

‘Gedachtelezer' bestuurt robot

Foto: © Gianni Barbieux

Twee ingenieurs van de Universiteit Gent slagen er in een robotarm aan te sturen met hun gedachten. Net als de ‘gedachtelezer' van de KU Leuven kan dit een praktisch hulpmiddel worden voor totaal verlamde mensen zoals Rom Houben. Frans De Smet

Vorige week haalde de Leuvense prof Marc Van Hulle het nieuws met zijn ‘gedachtelezer': elektroden in een ‘badmuts' lezen hersensignalen zodat een proefpersoon letters op een scherm van een notebook kan aanduiden om boodschappen door te geven. Wat de Gentse ingenieurs Dieter Devlaminck en Bart Wyns presteren is gelijkaardig en minstens even straf: hun gedachten worden door een computer omgezet in commando's waarmee ze een robotarm besturen.

Kunstledematen

Hun systeem kan niet alleen gebruikt worden voor communicatie met verlamde mensen maar kan op termijn ook uitgroeien tot alternatieve kunstledematen voor (gedeeltelijk) verlamde of verminkte mensen die zo een stuk zelfstandigheid herwinnen. ‘We hoeven niet per se gebruik te maken van een robotarm. In theorie kunnen we allerlei mechanische toestellen aansturen. Bijvoorbeeld een rolstoel kan hiermee bestuurd worden'.

Mogelijke toepassingen te over: in revalidatiecentra, in computergames of als kunstoog voor mensen die lang waakzaam moeten blijven, zoals machinisten. Het einddoel zijn volwaardige en krachtige apparaten die de mens koppelen aan machines, zoals muis en toetsenbord een computer aansturen. ‘Met deze realisatie lijkt een oude droom werkelijkheid te worden', zeggen Wyns en Devlaminck. ‘Sinds de uitvinding van de microchip fantaseert de mens over zogenaamde cyborgs, een samensmelting tussen mens en machine. Wat toen nog sciencefiction was, lijkt almaar meer tot de mogelijkheden te behoren.'

Kopje water

Ook zij maken net als Leuven gebruik van een ‘badmuts'. Bij hen zitten er 32 elektrodes in verwerkt die de hersenactiviteit meten en analyseren. De proefpersoon kijkt naar letters en symbolen die oplichten op een computerscherm en hij ‘kiest' de gewenste letters er uit die overeenstemmen met een welbepaald commando voor de robotarm. Die dan zoals gevraagd een kopje water optilt.

Wyns en Devlaminck werken sinds 2007 aan apparaten en software om gedachten te vertalen in stuurcommando's, samen met een neuroloog en een psychiater. Kan hun technologie iemand als Rom Houben helpen? De volledig verlamde Limburger is volgens de Luikse dokter Steven Laureys wel bij bewustzijn maar slaagt er niet in met de buitenwereld te communiceren.

De universiteit Leuven gaat haar ‘gedachtelezer' in mei testen op Rom Houben. Ingenieur Bart Wyns: ‘Zonder twijfel kan onze technologie ook iets betekenen voor hem. Alleen was dat niet ons uitgangspunt. Het team in Leuven is sterker gericht op medische toepassingen terwijl wij meer gericht zijn op het op punt stellen van interfaces tussen hersenen en apparaten, waarna het aan anderen is om er commercieel interessante toepassingen mee te maken.'

Meest Gelezen

ENKEL VOOR ABONNEES
ENKEL VOOR ABONNEES