Wijncultuur bij gastronomie ombuigen naar biercultuur

Peter Vanoverbeke: “De kunst van het bierproeven kun je leren maar is werk van lange adem”

Print
Peter Vanoverbeke: “De kunst van het bierproeven kun je leren maar is werk van lange adem”

Biersommelier Kurt Gunst (links) en wijkburgemeester Peter Vanoverbeke, zorgden onder hun beidjes voor een geslaagde biertasting. Zeker voor herhaling vatbaar. Foto: Eric Vanhooren

Koekelare - Dat Peter Vanoverbeke een initiatiefnemer en van alle markten thuis is, is al lang geen geheim meer in Koekelare en ruime omgeving. Onlangs organiseerde hij bij hem thuis voor de eerste keer een biertasting. Zytholoog & Biersommelier Kurt Gunst kwam er aan een 20-tal bierliefhebbers tekst en uitleg geven over de Rodenbach. ‘Maar het behelst veel meer dan dat! Wij zijn een bierland en dienen dringend onze biercultuur ook ingang te doen vinden in de gastronomie’, zegt zytholoog Kurt Gunst.

Het is dus bij Peter Vanoverbeke uit de Ichtegemstraat 136 in Koekelare, dat we moeten zijn om de kunst van het bierproeven te leren. Dat ondervonden we zelf aan den lijve en het dient gezegd iedereen die aanwezig was heeft er heel wat van opgestoken.

Rodenbach bier is geen bier, Rodenbach is kunst

Peter Vanoverbeke aan jullie voorstellen hoeft waarschijnlijk niet meer. De Koekelarenaar is samen met enkele kompanen de initiatiefnemer en bezieler achter de Facebookgroep “Er lopt utwuk roend in Couckelaere” en hij is wijkburgemeester van de markt en de Ichtegemstraat, waar ze binnenkort opnieuw kermis gaan vieren. Het wijkfeest kreeg trouwens een nieuwe naam en gaat voortaan door het leven als “Fontinnekermesse”.

Ik keek enigszins verrast op toen ik via Facebook door Peter uitgenodigd werd om deel te nemen aan een biertasting. En dan nog over het West-Vlaams streekbiertje Rodenbach. Want zo schreef hij op Facebook: “Rodenbach is geen bier, Rodenbach is kunst!” Veel meer stond er niet op het mailtje en ook niet op zijn facebookpagina en dat maakte mij en ook een 20-tal anderen nieuwsgierig.

Maar wie gedacht had er vliegensvlug enkele Rodenbachs achter de kiezen te gieten en klaar is Kees, had het meer dan mis. Peter Vanoverbeke pakte het professioneel aan, want de Koekelaarse kinesitherapeut had Zytholoog en Biersommelier Kurt Gunst uit Roeselare aan de haak geslagen om ons wegwijs te maken in de wondere wereld van het Rodenbach biertje. Net als we in de wijncultuur te maken krijgen met een oenoloog, wordt de kennis van bieren gedragen door een zytholoog of biersommelier.

‘We richten ons in de eerste plaats op leken die nog niet veel afweten van bier en zeker niet van Rodenbach. Het is ook niet de bedoeling dat we op een biertasting gaan zuipen, neen, we gaan bier proeven in al zijn facetten. Bedoeling is bieren proeven, bieren bekijken en bieren ruiken. Het geheel wordt geserveerd met een beetje biergeschiedenis', vertelt de Roeselaarse zytholoog die om die titel te mogen dragen, een tweejarige opleiding heeft gevolgd.

In de drie uur durende sessie, worden we ondergedompeld in de wereld van het bierproeven. Na een uiteenzetting over het brouwproces van de Rodenbach, laat de Biersommelier de 20 aanwezige bierliefhebbers, verschillende Rodenbachs proeven en leert hij ons onder andere hoe we een Rodenbach moeten uitschenken en beschrijven wat we proeven en van waar de specifieke kleur of smaak van een bepaalde Rodenbach komt. Hij verduidelijkt ook wat bier met karakter is en wat daar mee bedoeld wordt.
In totaal kreeg iedere aanwezige zes verschillende bieren voorgeschoteld. En hoewel het in deze bijdrage niet de bedoeling is om elke soort in detail te bespreken, toch wil ik in enkele lijnen de verschillen aanduiden van de bieren die er geproefd werden. De avond werd ingezet met de klassieke Rodenbach zoals die meestal te vinden is in de cafés, de Grand Cru en dan de Special vintage van 2007, 2008 en 2009 en om te eindigen de Rodenbach Vin de Céréale.

Biercultuur in ere herstellen

De tasting verliep in een gezellige sfeer. Biersommelier Kurt Gunst begon met de klassieke Rodenbach, bevattende 5,2% alcohol. Het bestaat uit 1/4 deel oud bier dat 2 jaar op eik gerijpt heeft en 3/4 deel jong bier. Het bier heeft verder een intens, fruitig en karamelachtig aroma en een intense zoetzure, fruitige, volmondige smaak. De Rodenbach Grand Cru echter bestaat uit 2/3 deel oud en 1/3 deel jong bier. Hij is ook zuurder van smaak en bevat 6% alcohol.

‘Bieren moet je ook steeds beoordelen in de klasse waar het thuishoort en dat de brouwer op het flesje zet. Geen pils vergelijken met een trippel of een duvel. Bij het proeven is de eerste vereiste dat de glazen netjes gespoeld zijn. Als dat oké is, dan moet je kunnen zien aan de schuimkraag en de ringels, in hoeveel keer iemand zijn glas heeft leeg gedronken. De schuimkraag moet perfect zijn en ook de temperatuur moet zijn zoals opgegeven door de brouwer. De pareling, de CO2 in dat glas, is dat veel, is dat weinig; heeft een invloed op de maag. Als er veel CO2 in het glas steekt, zul je Rodenbach boertjes moeten laten. Ook de kleur van het bier is belangrijk. De kleur wordt altijd uitgedrukt in EBC maar helaas dat komt weinig voor op het flesje. Nergens wordt daar gewag van gemaakt. De neus: onderscheidt hoparoma’s, gistingaroma’s en moutaroma’s’, benadrukt Kurt Gunst.
‘Het doel van een Rodenbach is: “The most refreshing beer in the World”, het moet dorstlessend zijn. Weinig in alcohol maar dorstlessend. Bij het ontdekken van een biertje is ook de smaak in de mond van heel groot belang. Heeft het biertje een korte of lange afdronk, smaakt het bitter of zoet, enz.’

Kurt Gunst kan zoveel zaken over Rodenbach vertellen, dat je er werkelijk dorst zou van krijgen. Na de klassieke Rodenbach is het tijd om de “Grand Cru” te proeven. Als je iets proeft met het tipje van de tong, dan smaakt het zoet. Zoutigheid proef je meer aan de zijkanten, zurigheid en bitterheid voel je meer achteraan in de mond. Iets heel belangrijk in bier is het retronasaal effect. Wanneer we bier inslikken krijgen we nog een extra toets in de mond. We gaan het bier op een andere manier ervaren’, onderstreept de bierkenner.

Na al deze uitleg proeven we nog de Rodenbach Vintage 2007 Limited edition, die spijtig genoeg met pensioen is en niet meer wordt gebotteld. Rodenbach Vintage 2007 (7 vol%alc.) rijpte gedurende twee jaar op eikenhouten foeder nummer 230. Rodenbach woordvoerder Peter Buelens omschrijft het bier als volgt: “een superieure Rodenbach Grand Cru met een zacht-zure smaak en een complexe, intense fruitigheid met een zeer lange afdronk net als een Grand Cru wijn”. Van deze Rodenbach Vintage 2007 werden 40.000 flessen gebotteld waarvan er slechts 10.000 in ons land werden verdeeld. En ik moet bekennen dat dit biertje voor de meeste aanwezigen een echte openbaring was.
Na de editie 2007 werd een nieuw gelimiteerd exemplaar, de “Rodenbach Vintage 2008” op de markt gebracht. Het bier is rood-bruin van kleur, heeft een gemengde gisting en is gerijpt op handgemaakte eikenhouten foeders. Sommige van die foeders zijn ouder dan honderdvijftig jaar. "Deze exclusieve Rodenbach heeft gedurende ruim twee jaar gerijpt op foeder nummer 96. Het resultaat is een superieure Rodenbach Grand Cru met roodkoperen gloed", aldus Peter Buelens, woordvoerder voor het merk. Het alcoholpercentage is zeven procent. De smaak is complex en vol, pittig en toch verfrissend. Het bier is appelzurig gecombineerd met karamel, wilde honing en het eik zou je doen denken aan Calvados. De vintage is gebotteld in 32.000 flessen van 75cl en duizend vaten van 20 liter.

Als voorlaatste was er nog de “Rodenbach Vintage 2009”, een roodbruin “Oud bruin” degustatiebier met een alcoholpercentage van 7% dat in september 2011 op de markt werd gebracht. Van de Rodenbach Vintage 2009 werden 37.000 flessen van 75cl gebotteld en een kwart daarvan wordt geëxporteerd naar Amerika. De Rodenbach Vintage is een terugkerend bier dat in 2011 voor de derde keer werd gebotteld.

Foodpairing

De klimax van de avond was het proeven van de Vin de Céréale van Rodenbach (10 vol.%alc). Het biertje werd in gelimiteerde oplage op de markt gebracht en is bij het drinken, net een bom die ontploft in de mond. “Het resultaat van een drie jaar durende rijping in het Rodenbach Vat Nummer 132″, vermeldt de sierlijke wikkel rondom de fles. Na een eerste proeverij hunkeren velen nog naar meer, ondanks het wit schuim een stille dood sterft. Het biertje onderscheid zich door fruitige aroma’s die zich vermengen met houttinten en zoetige impressies. De vineuze toetsen laten mij denken aan ‘Muscadet’. De vrij volle smaak doet wat granig aan en is behoorlijk zoetig en licht zurig. De lange afdronk zindert nog geruime tijd na.

Maar helaas de flesjes zijn leeg en spijtig genoeg zijn er geen in de handel meer te koop. Misschien, wanneer je Vlaanderen afschuimt, vind je er nog wel ergens enkele flessen in een kelder bij een of andere particulier. Wanneer je dergelijke kans krijgt grijp ze met beide handen, want een heel andere wereld zal voor je opengaan.
Biersommelier Kurt Gunst had ondertussen ook al wat kleine gerechtjes bij de verschillende proeverijen geserveerd, gaande van Oostendse garnaaltjes, al over stukjes kersverse maatjes, foie gras, kaasblokjes en nog enkele lekkernijen, wat ons bij het thema foodpairing bracht.

Foodpairing is een meer en meer opkomende trend om bieren aan gerechten te koppelen. ‘Maar toch is het onvoldoende gekend bij de mensen’, zegt Kurt Gunst. ‘In veel restaurants wanneer je binnengaat, gaat men vlug een huiswijntje presenteren, 20, 25, 30 euro en ze serveren een wijntje van drie euro! Ik predik hier misschien wel tegen het restaurantgebeuren maar ons land heeft zoveel fantastische bieren met fantastische smaken die behoren tot de beste bieren van de wereld en die je in elk restaurant kunt verkrijgen voor de prijs van vier à vijf euro, dat het doodzonde jammer is dat we ons eigen erfgoed en cultuur aan onze neus laten voorbijgaan en kiezen voor de wijncultuur’, zegt Kurt overtuigend.

‘Foodpairing, een bier bij een gerecht zetten. Ik heb dat ook al meegemaakt met een groep die op restaurantbezoek gaat en bij het aperitief, het voorgerecht, de hoofdschotel en het dessert, werd een passend biertje geserveerd. Dat is pas een ware ontdekking. Vereiste is wel dat je als biersommelier aan de klanten wel uitlegt waarom je dit biertje naast dat gerecht zet. Het komt er dus op aan van de smaken van het gerecht te analyseren en daar dan een passend biertje bij te serveren. Het einddoel moet steeds zijn dat de combinatie gerecht en bier, een extra dimensie geeft aan het gerecht en aan de klant.’
‘En na afloop moest iedereen bekennen dat de balans tussen gerecht en bier perfect inevenwicht was en dat de intense smaak, een smaakexplosie teweegbracht waarmee ze letterlijk in ‘t paradijs kwamen’, lacht zytholoog Kurt Gunst.

Combineren

Dat kazen het goed doen bij bier, daar hoef ik waarschijnlijk niemand meer van te overtuigen. Het huwelijk bier & kaas, is veel vanzelfsprekender dan dat tussen kaas en wijn, en dat heeft vooral te maken met de zure en/of bittere tonen in het bier die als het ware snijden door het vet van de kaas en het zware mondgevoel opfrissen zodat het geheel lichter wordt. Het komt er vooral op aan om in den beginne, te leren ontdekken welke kazen bij welk biertje het best past.

Hoe meer combinaties je aandurft van hoe meer “marriages parfaits” je zult versteld staan. Wat ik zelf wel geregeld in huis haal is Brugse Blomme kaas en die matcht volgens mij uitstekend met een Straffe Hendrik. Ik kwam tot de ontdekking dat deze mollige halfzachte kaas met natuurlijke korst, romige textuur en zachte smaak, mooi in harmonie leeft met het romige bier, dat duidelijk beter werd van de kaas. En ik vermoed dat die kaas het ook goed zou doen bij een lekkere Rodenbach Grand Cru.

‘Rodenbach leent zich uitstekend bij het aperitief’, doceert Kurt de aanwezigen. ‘De zurigheid van het biertje trekt de maag open. Zo kun je perfect garnaaltjes serveren bij Rodenbach. Je smaakt je garnaal en je smaakt je Rodenbach en het ene wordt door het andere niet vermoord. En wanneer je de Rodenbach serveert in een wijnglas en daarbij verse garnaaltjes, dan is dat effenaf super’, onderstreept de smpathieke biersommelier.

‘Als je vier gerechten voorgeschoteld krijgt en daarbij zou je telkens bij voorbeeld een Leffe of een Chimay of een andere biersoort van hetzelfde kaliber bijplaatsen, dan sta je daar telkens met een kelk voor je waar je niet meer kunt overkijken. Vier maal 33cl bier…. is weinig smaakvol als je ’t mij vraagt. Dus schenk de biertjes in een wijnglas en het geheel oogt al veel mooier.’

En Kurt voegde de daad bij het woord en schonk alle andere Rodenbachs uit in wijnglazen en we konden niet anders dan toegeven dat ht biertje niet alleen beter smaakte, maar dat het geheel toch een heel ander cachet gaf aan de biertastingsavond. Peter Vanoverbeke was dan ook de perfecte gastheer en samen met Kurt Gunst was het een geslaagd huwelijk.

Na het proeven van het gamma Rodenbach (een zestal) en de perfect bijhorende en gekozen gerechtjes, kon de avond niet meer stuk. De sfeer was uitstekend, de tongen kwamen los en er werd tussenin heel wat afgelachen. Er werden zelfs al plannen gesmeed om, gezien het succes dat enkele keren per jaar te herhalen en om misschien een club te stichten. Maar dat zien en horen we dan later weer wel.

Over eén ding waren alle aanwezigen het eens: “Zeg niet zomaar Rodenbach tegen een Rodenbach”! Wie de Rodenbachtasting bij Peter Vanoverbeke intens heeft beleefd, zal wanneer hij op cafébezoek gaat, vol lof spreken over Rodenbach en zijn Vintages. En misschien moeten horecauitbaters het eens aandurven om enkele bakken van die Vintages in te slaan en op hun kaart te zetten. Ze gaan er zeker meer omzet door halen, want het spreekwoord zegt “Onbekend is Onbemind” en dat is nog altijd een waarheid als een koe, ook in de bier- en horecawereld.

Immo in de regio

Auto's in de kijker

Jobs in de regio