dinsdag 6 januari

Driekoningen zingen in Laakdal

Twaalf dagen na Kerstmis (ook wel Dertiendag genoemd) viert de Kerk het feest van Driekoningen. Vroeger met veel luister, na het Vaticaans concilie van 1962 als een gewone feestdag. Op de meeste schilderijen van de geboorte van Jezus staan drie wijzen afgebeeld, ook wel koningen of magiërs genoemd. Maar de Bijbel zegt niet dat het er drie waren.

Uit het aantal en de aard van de geschenken die de nieuwgeboren koning werden aangereikt, kan men wel opmaken dat het er drie waren. Ze worden Caspar, Melchior en Balthasar genoemd. In oude legenden dragen ze echter andere namen.

De keuze van die geschenken – goud, wierook en mirre – was niet toevallig.
      Goud past bij een koning. Jezus was geboren om koning te worden. De wijzen wisten dat. Goud was het kostbaarste geschenk dat zij de toekomstige "Koning der koningen" konden aanbieden.
      Wierook is een welriekende stof die door de priesters werd gebruikt bij de eredienst. Een passend geschenk voor een kind dat hogepriester zou worden.
      Mirre werd gebruikt om dode lichamen te balsemen. Dit kind Jezus zou opgroeien en op een dag ter dood worden gebracht voor de zonden van de wereld. Mirre was het juiste geschenk voor iemand die zou sterven voor de zonden van de mensheid.

Het goud verwijst dus naar Christus’ koningschap, de wierook naar Zijn Hogepriesterschap en de mirre naar Zijn dood.

Degradatie

Voor 1962 betekende Driekoningen een extra vakantiedag voor de schoolgaande jeugd. Na het tweede Vaticaanse concilie in 1962 werden feestdagen als deze 'afgestelde heiligendagen' genoemd, met schoolverplichting. De hogere geestelijkheid twijfelde aan de authenticiteit van het verhaal.

In elke gemeente die zich een beetje respecteerde, ging voor 1962 wel een driekoningenstoet uit, meestal georganiseerd door één of meerdere jeugdbewegingen. In Veerle namen de studenten het voortouw.

De jeugd zelf organiseerde zich ook in groepjes van drie en ging dan, verkleed als koningen, de huizen af om driekoningenliedjes te zingen. Eén van de drie droeg een ster op een stok die in beweging werd  gehouden door aan een touwtje te trekken dat rond een afgedankt bobijntje was gewikkeld. In onze Laakdalse deeldorpen zong men meestal dit liedje:

Drie koooningen, drie koooningen,

geef mij nen nieuwen (hoed.

Mijnen ouwen is verslee-eeten,

mijn moeder mag 't nie wee-eeten.

Mijn vader heeft het geld,

op de rooster geteld.

Op de rooster tellen betekent hier: geen geld hebben of geen kunnen bijhouden.

Als beloning voor het zingen kregen ze, net als met oudjaar, snoep of geld van de mensen. Net als voor andere kerkelijke feesten deed de Kerk destijds meermaals inspiratie op in heidense gebruiken. Het snoepgoed van weleer waren meestal bonen, uitstekende winterkost na dagen van streng vasten.

Driekoningen zingen is een gebruik dat zo goed als verdwenen is in onze moderne tijden. Vorig jaar ben ik meegetrokken met de kleuters van vbs de Wijngaard. Het bezoek in de buurt van de school was vooraf niet gemeld, dus bleef het erg stil in de huizen. Het is inderdaad wel effen schrikken als er plots een bende zangers voor je deur staat en je hebt niets in huis om te geven. Even de buurt verwittigen, juffen, als je dinsdagmorgen weer op pad gaat.

Driekoningen werd in een nog niet zo ver verleden ook gebruikt als populaire benaming voor een afspanning of herberg. In Veerle bevond 'café Driekoningen' zich pal voor de kerktrappen, waar nu de parkeerplaatsen op de markt bijna het voetpad raken. Na elke van de 3 missen deed het café goede zaken.

De jeugdfanfare van Groot-Vorst gaat vanavond al Driekoningen zingen en spelen in de deelgemeente van Laakdal. Om 17u45 start men aan 't Fortun.

Dinsdag tussen 18 en 19u is er Driekoningenzingen in de Langvoort.

 

Weerspreuken

  • 'Met Driekoningen lengt de dag zoveel een geitje springen mag.'
  • 'Zet met Driekoningen ramen en deuren open, want wind met Driekoningen brengt zegen.'
  • 'Als het op Driekoningen vriest, vriest het zes weken lang.'
  • 'Als Driekoningen is in het land, komt de vorst in 't vaderland.'
  • 'Met Driekoningen lengen de dagen zich een hanenschreeuw.' (bedoeld wordt de duur van de kraai van een haan.)

-ludo vervloet-

Immo in de regio

Auto's in de kijker

Jobs in de regio