Van verstoten zoon tot publiekslieveling

Het duistere verleden van Fonske

Het duistere verleden van Fonske

Fonske groeide door de jaren heen uit tot het favoriete standbeeld van de Leuvenaar Foto: archief

Leuven - Fonske is zonder twijfel het favoriete standbeeld van de Leuvenaar. Maar de oorsprong van deze fontein op het voormalige Fochplein is donkerder dan zijn huidige populariteit zou vermoeden...

Veel Leuvenaars haalden opgelucht adem toen Fonske eind augustus opnieuw in het straatbeeld verscheen. Meer dan een jaar stond het standbeeld in het stedelijk depot. Intussen heeft Fonske ook een schoonmaakbeurt achter de rug.

Nog meer historische weetjes vind je op www.facebook.com/Leuvensehistorischeweetjes

Naar aanleiding van de blijde terugkomst van Fonske doken we het stadsarchief in, op zoek naar foto's uit de oude doos. Maar in het uitgebreide archief is echter geen enkel kiekje van de inhuldiging van de bekendste Leuvenaar terug te vinden. Een exacte datum van zijn plaatsing op het toenmalige Fochplein ontbreekt evenzeer.

Fonske staat bij de burgerlijke stand bekend onder zijn volledige naam 'Fons Sapientiae', Latijn voor de bron der wijsheid. Hij was een gift van de universiteit voor haar 550ste verjaardag aan het stadsbestuur. Jef Claerhout is de beeldhouwer van dit Leuvense icoon. Maar het gebrek aan ceremonie en fotografische herinneringen uit 1975 zijn een teken aan de wand.

Leuven-kenner en stadsgids Jan Staes helpt ons verder in onze zoektocht. Geestelijke vader Claerhout maakte dit ontwerp blijkbaar voor het Psychologische Instituut. Het gebouw in de Tiensestraat werd afgewerkt tijdens de jaren '60 onder toeziend oog van decaan en kannunik Jozef Nuttin. De vermaarde wetenschapper genoot veel aanzien in het buitenland en was zelf een imposante figuur. Rector Pieter De Somer noemde hem 'een borstbeeld dat van zijn sokkel was weggelopen'.

Op de huidige Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen kan je in de centrale hal het afgesloten binnenpleintje niet missen. Studenten noemen de glazen constructie nog steeds 'de visbokaal'. En volgens het oorspronkelijke bouwplan was dit de ideale plaats voor een fontein. West-Vlaming Claerhout kreeg de opdracht en hij leverde Fonske af, een modernistische figuur met een glas bier.

Professor Nuttin was niet opgezet met de uitwerking. Hij weigerde Fonske dan ook op zijn voorbestemde plaats te zetten. Het beeld verhuisde al snel naar het kantoor van Pieter De Somer. De 550ste verjaardag van de universiteit leek de rector de ideale gelegenheid om het standbeeld aan de stad te doneren. Burgemeester Smets was evenmin laaiend enthousiast.

In 1975 wordt echter het Fochplein heraangelegd. Grote bezieler van dit project was Eerste Schepen en Schepen van Openbare Werken Louis Tobback. Waar vroeger de auto keizer was, zou Leuven nu ook haar eerste verkeersvrije straten krijgen: het voorste stuk van de Diestsestraat, de Pensstraat en het eerste deel van de Mechelsestraat. Dat stootte op behoorlijk wat verzet van de handelaars. Op 6 september 1976 werd de nieuwe binnenstad officieel geopend door burgemeester Smets, die misschien zelfs zijn voornaam heeft geleend aan de fontein. De volledige naam Fons Sapientiae is bedacht door Mon De Goeyse, PR-verantwoordelijke van de universiteit, op vraag van de rector.

Met andere woorden, Fonske werd geruisloos op het Fochplein geplaatst. Die plek was belangrijk genoeg om het geschenk van de universiteit in de kijker te zetten. Maar de meeste aandacht in 1976 ging naar de eerste Leuvense wandelstraten. Fonske was dus een onverwachte verschijning in het straatbeeld en niemand had 40 jaar geleden kunnen voorspellen dat de eeuwige student zou uitgroeien tot het symbool van Leuven. 

Corrigeer

Immo in de regio

Auto's in de kijker

Jobs in de regio