Syriza-leider geeft nederlaag toe

Print

Alexis Tsipras van het radicaallinkse Syriza. Foto: afp

De leider van de Griekse partij Nea Dimokratia, Antonis Samaras, heeft alle pro-Europese partijen zondag opgeroepen een 'regering van nationale eenheid' te vormen, aangevoerd door zijn eigen partij die volgens de eerste officiële resultaten de parlementsverkiezingen heeft gewonnen. Alexis Tsipras van het eurosceptische Syriza heeft inmiddels zijn nederlaag toegegeven.

'We roepen alle politieke machten die de doelstelling delen om het land in de eurozone te houden op om deel te nemen aan een regering van nationale eenheid', verklaarde Samaras tijdens zijn eerste persbijeenkomst na de stembusslag van zondag. 'Het land heeft geen minuut te verliezen', zei hij nog, toen hij zijn partij, Nea Demokratia, uitriep tot winnaar van de verkiezingen.

De leider van het socialistische Pasok, Evangélos Vénizélos, heeft echter al laten weten dat hij enkel zijn steun zal verlenen aan een pro-Europese coalitieregering met rechts als ook gematigd en radicaal links, waaronder Syriza, erbij worden betrokken.

Alexis Tsipras van het eurosceptische Syriza heeft inmiddels zijn nederlaag ten opzichte van zijn rechtse rivaal bij de parlementsverkiezingen toegegeven. 'Ik heb Samaras gebeld om hem te feliciteren, hij mag een regering vormen', aldus Tsipras, die volgens de eerste officiële resultaten met zijn partij op de tweede plaats eindigde met 27,1 procent van de stemmen.

Voorlopige zetelverdelingen

Ongeveer 9,9 miljoen Grieken trokken zondag voor de tweede keer in zes weken tijd naar de stembus om een nieuw parlement te kiezen.

Nea Demokratia behaalt 29,5 procent van de stemmen. Nea Demokratia zou dus aanspraak maken op het surplus van 50 zetels in het Griekse parlement. De pro-Europese conservatieven komen zo uit op 128 zetels van de 300 in het Griekse parlement. 

Het radicaal-linkse Syriza dat de Europese besparingen wil afvoeren, zou voorlopig uitkomen 27,1 procent van de stemmen. Als de situatie zo blijft moeten de radicaallinksen het stellen met 72 zetels. 

De twee grootste partijen zijn er daarmee wel in geslaagd een betere score neer te zetten dan bij de vorige stembusgang op 6 mei.

Pasok, de vroegere socialistische regeringspartij, zou de derde partij worden met 12,3 procent van de stemmen. Pasok zou zo goed zijn voor 33 zetels. 

Samen met Pasok zou Nea Demokratia dus een Pro-Europese meerderheid kunnen vormen in het Griekse parlement. Het verschil zou in het parlement echter amper negen zetels bedragen tegenover de oppositie. 

De rechts-nationalistische Onafhankelijke Grieken bezetten de vierde plaats met 7,6 procent en 20 zetels, net als op 6 mei toen ze evenwel nog 10,6 procent van de stemmen en 33 zetels behaalden.

De fascistische partij Chryssi Avghi (Gouden Dageraad) wist 7 procent van de kiezers te overtuigen en beschikt over 18 zetels. De communisten van KKE zien hun score in vergelijking met hun resultaat op 6 mei gehalveerd en vallen terug op 4,49 procent, goed voor 12 zetels.

Maandag waarschijnlijk onderhandelingen over de machtsverdeling

De winnaar van de verkiezingen krijgt, naast de 50 extra zetels in het parlement, ook als eerste het initiatief bij de regeringsonderhandelingen. De onderhandelingen daarover gaan maandag naar alle waarschijnlijkheid van start. 'Er zijn veel mogelijkheden voor het delen van de macht', aldus Syriza-lid Nikos Voutsis. 'We zullen zien.'

Samaras noemde de verkiezingen een keus tussen de euro en de drachme. Die keus lijkt in het voordeel van de euro uit te vallen. 'Vandaag spreekt het Griekse volk. Morgen begint er een nieuw tijdperk voor Griekenland', zei Samaras nadat hij zijn stem had uitgebracht.

De verkiezingen van zondag lieten duidelijk zien dat PASOK sterk aan populariteit heeft ingeboet. In 2009 wist de partij nog een monsterzege te boeken met 44 procent van de stemmen. Inmiddels is dat volgens de exitpolls teruggezakt tot een 12 procent.

Twee grootste partijen, twee uitersten, twee keuzes: voor of tegen de euro

De winnaar van de verkiezingen, het Nea Dimokratia van Antonis Samaras houdt vast aan het besparingsplan van de EU en het IMF, in ruil voor 240 miljard euro krediet (sinds 2010) en 107 miljard kwijtschelding van schulden. Samaras wil wel het besparingstraject heronderhandelen om weer met groei aan te knopen. 

Het radicaal-linkse Syriza van Alexis Tsipras wil daarentegen het besparingsplan, dat in februari goedgekeurd werd door het parlement, vervangen door een links relancebeleid, gericht op de hernationalisatie en herverdeling van middelen.

De ontwikkelingen in Griekenland werden op de wereldwijde financiële markten met argusogen bekeken. Een overwinning van de partijen die af willen van de strenge bezuinigingseisen van de Europese Unie en het Internationaal Monetair Fonds kon een Grieks euro-exit betekenen.