'Voorwaarden voor woonlening moeten strenger worden'

Print
'Voorwaarden voor woonlening moeten strenger worden'

Foto: BELGA

Banken mogen niet te gemakkelijk worden in het toekennen van woonleningen. Dat zegt gouverneur Luc Coene van de Nationale Bank. De woningprijzen in België zijn zo fors gestegen dat het risico bestaat dat die weer instorten, waardoor banken net als in Spanje in de problemen kunnen raken. In een jaar tijd is het aantal wanbetalingen al met 7,5 procent gestegen.

De Nationale Bank lanceerde gisteren een wel heel bijzondere oproep: 'De banken moeten voorzichtiger zijn bij het toekennen van woonleningen', waarschuwde gouverneur Luc Coene. Hij wijst op studies waaruit blijkt dat de huizen in België tot vijftien procent overgewaardeerd zijn. Daarom pleit hij ervoor voldoende voorzichtig te zijn. 'Waar nodig moeten de voorwaarden strenger gemaakt worden', zei hij.

'Nu zijn er geen grote problemen. Maar mocht de werkloosheid toenemen, dan kunnen verschillende mensen in de moeilijkheden komen', verklaarde Mathias Dewatripont, directeur van de Nationale Bank.

Derde van het inkomen

Of banken de gouverneur gaan volgen en moeilijker worden met leningen, was gisteren nog niet duidelijk. 'De banken zijn al heel conservatief en letten er zeker op niet onvoorzichtig te zijn. Wat de gouverneur ons zegt, is dat dit zo moet blijven.', zegt directeur Michel Vermaerke van de bankenfederatie Febelfin. Vermaeke toont het aan met de cijfers in de hand: in totaal hebben de Belgen 2,7 miljoen woonleningen lopen. Amper bij 30.139 daarvan is er achterstand bij de betalingen. Dat is maar 1,1 procent, zegt Vermaerke. Maar in een jaar tijd is dat aantal wel met 7,5 procent gestegen.

Marktleider BNP Paribas Fortis zegt dat hij alvast altijd voorzichtig is. 'Normaal gezien verstrekken we geen leningen waarbij de afbetalingen groter zijn dan een derde van het inkomen. En we zijn heel voorzichtig als het geleende bedrag hoger ligt dan tachtig procent van de aankoopwaarde van het huis', zegt woordvoerster Hilde Junius.

Meer dan waarde van huis

Maar blijkbaar zijn niet alle banken even voorzichtig. De Nationale Bank hield een enquête bij de zestien grootste banken op het vlak van woonleningen en merkt dat ze soms leningen verstrekken waarbij meer dan de helft van het inkomen afbetaald moet worden. Er zijn zelfs gevallen waarbij meer geld uitgeleend wordt dan de totale aankoopwaarde van het huis. In een periode van economische crisis is dat gevaarlijk, zeker omdat het ernaar uitziet dat de woningprijzen niet verder stijgen.

In tien jaar tijd is de schuld van de Belgische gezinnen gestegen van 70 miljard euro naar 164 miljard euro. Vooral de woonleningen namen toe, van 2,2 miljoen in 2007 naar 2,7 miljoen nu. Vooral de jongste jaren namen ook de leenbedragen fors toe. De gemiddelde lening steeg van 2006 tot nu met tien procent naar 132.000 euro, terwijl de huizenprijzen een kwart stegen, naar 211.000 euro voor een doorsneehuis.

Die prijsstijgingen zijn deels te verklaren door een reeks tijdelijke factoren die wegvallen, stelt de Nationale Bank. Zo heeft de fiscale amnestie geleid tot een grote toestroom van investeringen in vastgoed, terwijl er ook iets veranderd is in de fiscaliteit. Door de invoering van de woonbonus zes jaar geleden leenden mensen meer dan ze strikt nodig hadden, enkel om belastingen uit te sparen. Dit zorgde er mee voor dat de huizenprijzen kunstmatig stegen.

Meer verdienen

Volgens de Nationale Bank zou het wel eens kunnen dat de woonfiscaliteit wijzigt zodra die door de staatshervorming in handen komt van de gewesten, waardoor die factor voor prijsstijgingen wegvalt. Dat kan de prijzen doen dalen. Zeker in een periode dat het er niet naar uitziet dat de Belgen met z'n allen plots veel meer gaan verdienen en dus meer inkomsten hebben om aan hun huis te besteden.