Gevonden deeltje is 'laatste bol op Atomium'

Print
De ontdekking van een nieuw deeltje dat in de Higgs-bosontheorie past, is 'alsof je het Atomium plaatst en er de laatste bol op zet'. Dat stelde professor Dirk Ryckbosch van de Gentse universiteit woensdag op een persconferentie van Belgische wetenschappers die bij de zoektocht naar Higgs betrokken waren.

Tientallen (vooral jonge) onderzoekers van de universiteiten van Gent, Antwerpen, Louvain-la-Neuve, Bergen en Brussel (ULB en VUB) waren vanaf het begin betrokken bij de constructie en de bouw van het CMS-experiment ('Compact Muon Solenoid') met de deeltjesversneller LHC, alsmede met het onderzoek zelf.

Voor de analyse van de gegevens bouwden de Belgische onderzoeksgroepen een speciaal computercentrum binnen het internationaal GRID-computernetwerk. Het verbond honderden computers en leverde honderden Terabytes hardeschrijfruimte op.

Dat was nodig, want de CME-detector nam de laatste twee jaar in de deeltjesversneller 3 miljard botsingen waar tussen protonen, wat neerkomt op veertig miljoen per seconde. Na filtering bleven enkele tientallen kandidaat-nieuwe deeltjes over. Uiteindelijk blijkt er een nieuw deeltje te bestaan met een massa van rond de 125 giga-electronvolt (GeV). Het is ook consistent met het standaardmodel omtrent de fundamentele aard van de materie.

Nobelprijs?

De kans dat de waarnemingen van het CERN toe te schrijven zijn aan een afwijking, bedraagt één op drie miljard, zo werd ook beklemtoond. Met andere woorden: de kans dat de waarnemingen wel op een nieuw deeltje wijzen, is bijzonder groot. 

De Belgische wetenschappers zeggen dat er nog meer gegevens nodig zijn om een gedetailleerd beeld te krijgen van alle eigenschappen van het deeltje om ondubbelzinnig te stellen dat het om het 'BEH-boson' (Brout, Englert, Higgs - de twee Belgen en de Brit die de theorie formuleerden) - zoals zij het noemen - gaat.

Het Belgisch-Britse trio kan de begeerde Nobelprijs voor Fysica krijgen, al is dat niet noodzakelijk al dit jaar.

Donkere materie

Naast de verdere analyse van het nieuwe deeltje zal de zoektocht voortgaan naar nieuwe deeltjes en wisselwerkingen, voorspeld binnen uitbreidingen van de theorie.

De LHC is wel primair gebouwd voor de ontdekking van het Higgs-boson, maar kan ons ook meer leren over ons universum dat wij maar voor 4 procent kennen, luidde het. Zo zou de deeltjesversneller de supersymmetrie van de natuurwetten kunnen ontdekken. Indien dat gebeurt, kan dat een verklaring geven voor de mysterieuze donkere materie in het heelal.

'De weg ligt open voor nieuwe avonturen', vatte Vincent Lemaître van de UCL samen.