Derde rijkste man op aarde dankzij betaalbare mode

Print
Derde rijkste man op aarde dankzij betaalbare mode

Foto: EPA

Spanje verarmt zienderogen, maar één Spanjaard ziet zijn fortuin alsmaar toenemen. Met miljarden tegelijk. Begin jaren zestig opende Amancio Ortega zijn eerste kledingwinkel. Vandaag is de grote baas van kledingketen Zara liefst 38,3 miljard euro waard. Een portret van de man die mode betaalbaar wilde maken en daar zelf zo rijk van werd dat hij sinds afgelopen week de derde rijkste wereldburger is.

In mei 2001 werd Amancio Ortega (vandaag 76) in één klap de rijkste man van Spanje, toen zijn holding Inditex naar de beurs trok. Maar Ortega vierde zijn succes niet in grote stijl. Geen ronkende verklaringen in de media, geen decadent feest te zijner ere. In de plaats daarvan ging de man zoals elke dag naar zijn werk, keek naar het tv-nieuws om te ontdekken dat hij net vijf miljard euro rijker was geworden, en trok naar de bedrijfscafetaria om er zijn middagmaal te eten.

De nuchterheid waarmee Ortega de beursgang van zijn bedrijf beleefde, typeert de Spanjaard. Dat hij nu zelfs de Amerikaanse superbelegger Warren Buffet heeft ingehaald als derde rijkste man ter wereld, verandert daar niets aan. Ortega kan nog steeds moeilijk werk uit handen geven dat hij net zo goed zelf kan doen. Hij haat het nog altijd om een stropdas te dragen. En nog steeds gaat hij graag lunchen in de bedrijfskantine, samen met zijn werknemers.

Winkelhulpje van dertien

Amancio Ortega had een droom. Hij wilde modieuze kleding, die lange tijd enkel was weggelegd voor de happy few, toegankelijk maken voor een groot publiek. 'Ik wilde mode democratiseren', zei de man daarover in 1999. 'In tegenstelling tot het idee van mode als voorrecht, bieden wij toegankelijke mode, geïnspireerd door de smaak, de wensen en de levensstijl van moderne mannen en vrouwen.'

Vooraleer de Spanjaard die droom waar kon maken, moest hij een lange, zware weg afleggen. Ortega werd immers niet rijk geboren. Zijn vader was een spoorwegarbeider, zijn moeder een huismeid. Zeggen dat de familie het niet breed had, is een understatement. Amancio Ortega kreeg nooit de kans om zijn schoolse opleiding af te maken. In de plaats daarvan trok hij naar La Coruña, de toenmalige modehoofdstad van Spanje, en toog aan het werk. Ortega werd koerier voor een hemdenmaker en werkte hij als hulpje in stoffenwinkels en bij kleermakers. Dertien was hij toen.

In het begin van de jaren zestig werkte Ortega zich op tot manager van een lokale kledingwinkel. Toen al viel het hem op dat alleen de rijken het zich konden veroorloven om dure, modieuze kledij te kopen. Dus liet Amancio Ortega goedkopere stoffen uit Barcelona komen. Die sneed hij met de hand en met behulp van kartonnen patronen in de juiste vormen. Zo maakte hij de modieuze kledingstukken precies na. De afgewerkte producten verkocht hij aan lokale winkels. Met de winst begon Ortega, toen 27, in 1963 zijn eerste kledingfabriek.

Het succesverhaal van de Spaanse kledingkoning laat zich sindsdien niet meer stoppen. In 1975 opende Amancio Ortega voor het eerst een eigen kledingwinkel onder de naam Zara, recht tegenover het belangrijkste warenhuis van La Coruña. Een toplocatie. Iets waar Ortega wel vaker een neus voor blijkt te hebben. De man staat er ondertussen om bekend altijd de beste locaties te vinden voor zijn winkels.

Het zakelijke concept van Zara staat van dan af vast: de winkels verkopen kwaliteitsvolle en modieuze ontwerpen voor democratische prijzen. Bovendien werkt Zara volgens het model van de snelle mode. Tussen het ontwerp van een kledingstuk en de eigenlijke verkoop in de winkel zitten amper enkele weken. Ortega stuurde zijn verkenners naar modeshows, waarna zijn eigen ontwerpers de beste ideeën kopieerden. In een mum van tijd lagen die ontwerpen in de Zara-winkels.

Jobs voor Spanje

Die aanpak wierp vruchten af. Tegen 1989 had Amancio Ortega honderd winkels in Spanje. Iedereen plukte trouwens de vruchten van zijn werkwijze: Zara nam het ontwerp van de kleding, de productie én de verkoop op zich en kon zo mooie winsten realiseren. De klanten profiteerden van de snelheid waarmee nieuwe ontwerpen te koop werden aangeboden voor een zacht prijsje. En ook de Spaanse economie voer wel bij het succes van Zara.

Want Ortega roeide tegen de economische trend in. Terwijl de concurrentie zijn productie overbracht naar lageloonlanden, zwoer Zara bij Spaanse jobs. Die meerkost compenseerde Amancio Ortega door zelden of nooit reclame te maken voor zijn bedrijf. Zara werd zo populair dat mond-tot-mondreclame al het werk deed.

Vandaag is Inditex, de holding van Ortega, goed voor 5.000 winkels wereldwijd, 6.000 ontwerpers en 14.000 werknemers. En de grote baas, die blijft even mediaschuw als altijd. Nog nooit gaf Amancio Ortega een interview, nog altijd zijn foto's van hem erg schaars.

Niet te missen