Mars

Print
Mars

Foto:

Met een paar duizend manifestanten is de mars tegen de vervroegde vrijlating van Michelle Martin een redelijk succes geworden. Niet te vergelijken met de Witte Mars van 16 jaar geleden, maar elke vergelijking is dan ook irrelevant. Dit is geen competitie voor succesvolle betogingen, maar een manifestatie 16 jaar later. Zestien jaar na de schokgolf die Dutroux door de samenleving zond, zestien jaar na de verbijsterende vaststelling dat politie en gerecht dusdanig dysfunctioneel waren dat ze niet deden wat ze moesten doen: onschuldige mensen, en zeker kinderen, beschermen.

De context vandaag is hoe dan ook anders. De vervroegde vrijlating van Martin heeft velen geschokt. Zestien jaar sinds haar arrestatie, nauwelijks acht jaar na haar veroordeling, het is voor velen veel te vroeg. Zelfs als ze de volledige dertig jaar zou uitzitten, zou de dag van haar vrijlating emotioneel te vroeg komen. Geen enkele straf die een samenleving binnen de grenzen van de wet (en zelfs erbuiten) kan verzinnen, kan goedmaken wat door Dutroux en Martin is kapot gemaakt. Dat is rationeel te begrijpen, maar blijft emotioneel tegenwringen. Het protest tegen de vrijlating van Martin is in de eerste plaats een uitlaatklep voor die frustratie, meer dan een aanklacht.

De woede richt zich niet meer tegen het hele justitiesysteem, maar wel tegen de manier waarop een aantal procedures en regels ingevuld worden. Die kritiek is beheersbaar. Er kan gezocht worden naar een betere manier om slachtoffers bij de werking van de strafuitvoeringsrechtbanken te betrekken. Er wordt nagedacht over de vervroegde vrijlating en of we daar niet te lichtzinnig mee omspringen. Waar de politiek 16 jaar geleden nauwelijks wist wat aan te vangen met de volkswoede, stelt ze zich er nu gretig voor open. Nu komt het erop aan niet te gaan surfen op de golven van de emotionaliteit, maar het systeem op een verstandige manier bij te sturen.

De kritiek op Justitie is er nog altijd, maar ze heeft zich wel verlegd. De voorbije zestien jaar hebben we grote beloftes gehoord. Veel plannen zijn blijven steken in ideologische tegenstellingen, praktische bezwaren en intern verzet bij de magistratuur. De kans dat het er ook deze legislatuur niet van komt, is zeer reëel.

Tegemoet komen aan de vragen die de vrijlating van Martin oproept, is het gemakkelijke deel. De diepgaande, structurele, weinig mediagenieke hervorming van Justitie is het grote werk.