Woordentest van UGent is razend succes: na drie dagen al 250.000 deelnemers

Sjobben of paplam: welk woord bestaat echt?

Vergeet het Groot Nederlands Dictee, de woordentest is de nieuwste taalrage. In drie dagen tijd heeft al een kwart miljoen Vlamingen en Nederlanders deelgenomen aan een speelse online proef die peilt naar uw kennis van nep- en echte woorden. Tweern! Spom!

Kent u het verschil tussen een paplam en een knisser ? Het eerste woord is echt, het tweede nep. Sjobben, klimrot of blatsig ? Drie keer complete nonsens. Maar oorgetuige , verijzen en oefenwee ? Allemaal een eigen plekje in de dikke Van Dale.

Wie zijn eigen kennis van de Nederlandse woordenrijkdom wil meten, krijgt op woordenschat.ugent.be een lijst van honderd woorden voorgeschoteld. U hoeft enkel aan te duiden welke echt zijn en welke vals. Het duurt maar vijf minuten en u dient er de wetenschap mee.

De woorden komen uit een lijst van 50.000 bestaande en 20.000 valse woorden. Die laatste werden via een speciaal computerprogramma aangemaakt en hebben met elkaar gemeen dat ze eruit zien alsof ze zouden kúnnen bestaan.

‘Het is de allereerste keer dat zo grootschalig wordt onderzocht hoe het vandaag met onze woordenschat gesteld is', zegt Emmanuel Keuleers van de Universiteit Gent, die de test ontwikkelde op vraag van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek en de Nederlandse omroepen VPRO en NTR.

Het onderzoek loopt nog tot oktober. Daarna worden de resultaten toegelicht in een eenmalig televisieprogramma, onder meer op Canvas.

Maar nu al overtreft het succes de stoutste verwachtingen. ‘We hadden gehoopt het onderzoek af te sluiten met 100.000 resultaten', zegt Keuleers. Maar gisteren, op de derde dag dat de test online staat, was de woordentest al 250.000 keer uitgevoerd. Vooral Vlamingen nemen massaal deel. ‘Alleen de bejaarden blijven nog te veel afwezig. Zet dus je grootje voor de iPad en laat haar meedoen.'

Snoeptang bestaat niet

Keuleers: ‘Hoewel het veel te vroeg is om vergelijkingen te kunnen maken tussen Nederland en Vlaanderen of tussen verschillende leeftijden, is een score rond 60 procent al heel behoorlijk. Deze test toont veel meer dan een woordenboek aan welke woorden in het echte leven gebruikt worden.'

‘Opvallend is dat heel wat onbestaande woorden toch door veel mensen worden aanvaard. Neem nu snoeptang . Negen op de tien testpersonen duiden dat aan als een bestaand woord. Nochtans komt het niet voor in Van Dale of het Groene Boekje, en ook op het internet zoek je er vruchteloos naar. Toch kunnen de meesten zich blijkbaar wel iets voorstellen bij dat woord.'

‘Of maathoudster . Zo goed als niemand beschouwt dat als een nepwoord. Het zou een vrouw kunnen zijn die voor een koor staat en de maat slaat. Maar helaas: het woord is een product van onze fantasie. Het zal heel interessant zijn om later aan de testpersonen te vragen welke betekenis ze aan die onbestaande woorden hechten.'

‘Als die woorden effectief gebruikt worden in een zelfde betekenis, kunnen ze worden opgenomen in Van Dale. Een woordenboek mag geen instrument zijn om op te leggen wat mag en wat niet. Taal is een levend iets en een rijke bron van creativiteit. Gelukkig weerspiegelen onze woordenboeken dat ook.'

‘Toch zijn er ook woorden uit Van Dale die door bijna 99 procent van de testers worden geïnterpreteerd als verzonnen. Neem nu flus , een archaïsch woord voor straks dat is overgebleven in sommige dia­lecten. Eemien (een geologisch tijdperk) en tweern (gedubbeld garen) zijn andere perfecte woorden die geen kat kent. Wat overigens geen reden is om ze in de volgende versie van Van Dale te schrappen.'

NIET TE MISSEN

POPULAIRE VIDEO'S