Internationale studiedag focust op maritiem erfgoed

van wrakken tot ma mmoeten: Noordzeegeeft haar allerdie pste geheimen prijs

Duikers botsen nog voortdurend op de meest fascinerende wrakken. Zoals hier de Garden City, een Liberiaans vrachtschip dat zonk in 1969. Foto: vln

Honderden wrakken, oorlogstuig en potterie, maar ook prehistorische resten van nijlpaarden en mammoeten: de kust en de Noordzee geven dank zij gedegen archeologisch onderzoek en de samenwerking tussen wetenschappers en andere zeegebruikers steeds meer hun eeuwenoude geheimen prijs.

In het Provinciaal Hof te Brugge vindt maandag een belangrijke internationale studiedag plaats over archeologie en onderwaterlandschap. Die kadert in het onderzoeksproject SeArch dat het pad moet effenen voor een duurzaam beheer en beleid rond onderwatererfgoed in het Belgisch deel van de Noordzee.

Voor archeologisch onderzoek in het Belgische deel van de Noordzee is er tot voor kort nooit veel professionele interesse geweest. ‘Daar is ondertussen gelukkig veel verandering in gekomen en dat zal duidelijk blijken op deze studiedag’, stelt dr. Marnix Pieters, hoofdadviseur maritiem en onderwatererfgoed bij het Vlaams Agentschap Onroerend Erfgoed.

‘Die toegenomen belangstelling leidde in de loop der jaren tot opvallende en zeer interessante resultaten. De grote erfgoedwaarde van de Noordzee, maar ook van kust en strand, werd recent nog in de verf gezet met enkele opmerkelijke vondsten zoals een 17de eeuwse gietijzeren kanon en het wrak van een Amerikaanse legertanker. De identificatie van dat wrak gebeurde dankzij informatie die we kregen van wrakduikers. We doen dan ook een warme oproep naar alle wrakduikers om hun informatie te delen en hun vondsten te laten inventariseren’, aldus nog professor Pieters.

Het archeologisch onderzoek naar scheepswrakken in ons deel van de Noordzee staat weliswaar nog in de kinderschoenen. Er zijn geen middeleeuwse en oudere wrakken gevonden, noch van vissersschepen, noch van vrachtschepen. Uit de periode tussen de 16de tot de 19de eeuw zijn maar een viertal sites bekend. Dat er niet meer gevonden zijn, heeft voor een deel te maken met de technische moeilijkheden om met zand begraven houten wrakken te detecteren.

‘Dat staat dan weer in schril contrast met de ongeveer 270 ontdekte 20ste-eeuwse scheepswrakken, voornamelijk uit beide wereldoorlogen’, aldus Pieters.

De aandacht van de onderzoekers gaat niet alleen naar het opsporen en identificeren van wrakken. Ook zeeschatten uit een ver vervlogen en verdronken verleden duiken letterlijk en figuurlijk geregeld op van onder het zand. ‘Wat nu de Noordzee is, was tot tienduizend jaar geleden nog een toendralandschap, bewoond door wolharige mammoeten, holenleeuwen en prehistorische mensen. Dat blijkt duidelijk uit heel wat artefacten zoals mammoettanden, fossiele beenderen en zelfs de onderkaak van een nijlpaard. Ik wil dan ook een warme oproep doen aan iedereen die iets vindt om dat ook te melden.’

Tijdens de studiedag kan iedereen vondsten van op het strand of uit de zee meebrengen om door experten te laten bekijken. Dan kan ook later. Zo gaat er geen erfgoedinformatie verloren. ‘Er bestaat geen enkel gevaar dat de melders hun vondst kwijt geraken, integendeel: ze krijgen er doorgaans een pak informatie bovenop’, zegt Marnix Pieters.

Professor Jan Mees, directeur van het Vlaams Instituut voor de Zee en medeorganisator van de SeArch-studiedag, is daarover duidelijk: ‘Ons onderwatererfgoed is niet hernieuwbaar. Het is een onvervangbaar cultureel goed dat ons antwoorden kan bieden op de vele vragen over onze voorouders, over prehistorische landschappen en over het klimaat.’

Wie vondsten wil melden kan terecht op http://www.sea-arch.be/nl/content/meldingsplicht

Immo in de regio

Auto's in de kijker

Jobs in de regio