Meerderheid kondigt onderzoekscommissie aan, oppositie hekelt “schijnmanoeuvres”

Meerderheid kondigt onderzoekscommissie aan, oppositie hekelt “schijnmanoeuvres”

Foto: AFP

Het ziet ernaar uit dat er een parlementaire onderzoekscommissie komt naar aanleiding van de aanslagen in Brussel en de heisa rond Ibrahim El Bakraoui. Dat valt donderdag te horen binnen de meerderheid en werd intussen bevestigd door de fractieleiders van de meerderheid.

Een parlementaire onderzoekscommissie beschikt over de bevoegdheden van een onderzoeksrechter in een gerechtelijk onderzoek. Sinds 2000 werd het instrument drie keer gebruikt door de Kamer: voor een onderzoek naar het faillissement van Sabena, naar grote fiscale fraude en naar mogelijke wanpraktijken in het Fortis-dossier. De Kamerleden willen nu een onderzoekscommissie oprichten rond het terreurdossier en de vraag of ons land meer had kunnen doen om de daders de pas af te snijden.

Onderzoekscommissies zijn in het leven geroepen om het beleid van de huidige of van voorgaande regeringen te controleren op grote tekortkomingen. Ze worden samengesteld evenredig met de grootte van de fracties in de plenaire vergadering.

De duur van het onderzoek moet op voorhand worden vastgelegd. In de toegewezen periode kunnen de parlementsleden zich gedragen als onderzoeksrechter. Ze kunnen getuigen oproepen en onder ede verhoren, die getuigen met elkaar confronteren, documenten opvragen en in beslag laten nemen, huiszoekingen laten uitvoeren en plaatsbezoeken organiseren. De commissie kan ook een beroep doen op de Comités P en I, die toezicht houden op de werking van respectievelijk de politie en de inlichtingendiensten.

Voor sommige onderzoeksdaden moet de commissie wel een verzoek tot de eerste voorzitter van het hof van beroep richten, die vervolgens de bevoegde magistraten aanwijst.

De commissieleden kunnen beslissen welke vergaderingen openbaar of gesloten zijn. De parlementsleden zijn gehouden aan een geheimhoudingsplicht over de informatie die in vergaderingen met gesloten deuren werd gegeven. Hun medewerkers moeten bij de installatie van de onderzoekscommissie de eed afleggen waarin zij onder meer ook die geheimhoudingsplicht beloven na te leven.

Het verslag van de parlementaire onderzoekscommissie is hoe dan ook openbaar.

“Rol te spelen”

“De rol van parlement is naast wetgevend ook controlerend. Die rol moeten we voluit spelen in terreurdossier, met onderzoekscommissie”, zo tweette Open VLD-fractieleider Patrick Dewael donderdagmiddag. Nauwelijks enkele tellen later volgden collega’s Peter De Roover (N-VA) en Servais Verherstraeten (CD&V).

 

 

SP.A hekelt “schijnmanoeuvres”

Oppositiepartij SP.A verzet zich allerminst tegen de oprichting van een onderzoekscommissie. Kamerlid Johan Vande Lanotte vreest echter dat de meerderheid “schijnmanoeuvres” uitvoert. Ook Groen waarschuwt dat niet alles op de lange baan mag komen.

“Een onderzoekscommissie is een goed instrument om grondig te werken, maar mag niet alles op lange baan schuiven. Best snel enige duidelijkheid”, tweet Groen-Kamerlid Kristof Calvo.

SP.A-collega Vande Lanotte toont zich veel strenger. “Uiteraard zou een onderzoekscommissie een goede zaak zijn. Maar het mag geen reden zijn om geen antwoorden te krijgen op een reeks pertinente vragen die zich opdringen”, zegt hij.

“De oprichting van een onderzoekscommissie mag geen ‘cover-up’ zijn”, vervolgt Vande Lanotte, die zich hoedt voor “schijnmanoeuvres”. “Dit ruikt alsof men een aantal zaken wil achterhouden.”

Eerder op de dag hadden Calvo en Vande Lanotte al aangedrongen op snelle klaarheid over de zaak-El Bakraoui, de zelfmoordterrorist die zichzelf opblies op Brussels Airport. Turkije pakte de man vorige zomer op aan de Syrische grens en bracht ons land daarvan op de hoogte. “Alles moet op tafel. De informatie die is uitgewisseld, de mails, de vragen die gesteld zijn. Desnoods tijdens een commissie achter gesloten deuren, maar het parlement moet alles weten”, aldus Vande Lanotte daarover.

"Europese onderzoekscommissie nodig" 

"We hebben eerder nood aan een onderzoekscommissie op Europees niveau dan op nationaal niveau rond de zaak El Bakraoui." Dat zegt Marc Verwilghen (Open Vld), destijds voorzitter van de Onderzoekscommissie-Dutroux. "Dit probleem is grensoverschrijdend. Ik zie dat ongeveer alle Europese landen in hetzelfde bedje ziek zijn." 

Het initiatief van de meerderheid dient volgens Verwilghen evenwel niet om het probleem onder de mat te schuiven. "Als een dergelijke commissie goed functioneert, dient ze niet om het probleem weg te stoppen. Kijk maar naar de commissie rond 'Dieselgate' in het Europees parlement." 

Renaat Landuyt (sp.a) ziet wel brood in de Belgische onderzoekscommissie. "Als je bij justitie iets wil laten bewegen, heb je altijd een crisis en een onderzoekscommissie nodig om stappen vooruit te zetten", zegt hij. Een commissie kan volgens de sp.a'er een instrument zijn om ten gronde bij te sturen, zoals na de commissie-Dutroux gebeurde met de politiehervorming. "Maar het mag niet zo zijn dat de regering dit gebruikt om de nodige stappen uit te stellen."

Corrigeer

POPULAIRE VIDEO'S