Duizenden stierven door mysterieuze dikke mist, nu is duidelijk hoe die ontstond

Duizenden stierven door mysterieuze dikke mist, nu is duidelijk hoe die ontstond

Themabeeld van Westminster in de mist. Foto: ss

Een ondoordringbare mist legde Londen in december 1952 een week lang lam. Maar de ‘Great Smog’ bleek daarnaast ook bijzonder giftig: meer dan 10.000 mensen lieten het leven nadat ze gewoon lucht hadden ingeademd. Wetenschappers die onderzoek doen naar de huidige luchtvervuiling in China hebben nu eindelijk de oorzaak achterhaald. Een nieuwe catastrofe sluiten ze overigens niet uit.

De mist trok op 5 december over de Britse hoofdstad en de dag zelf lieten meteen 4.000 mensen het leven. Tienduizenden andere Londenaars werden opgenomen in ziekenhuizen nadat ze de toxische lucht in hun longen hadden gekregen. In de maanden die volgden vielen naar schatting nog 12.000 slachtoffers.

Duizenden stierven door mysterieuze dikke mist, nu is duidelijk hoe die ontstond
Zo zag Londen eruit in december 1952. Foto: Getty Images

Vijf dagen lang lag het verkeer in Londen helemaal stil: je zag nog geen meter ver. Op foto’s uit die dagen zie je de bekende Londense gebouwen nauwelijks opduiken tussen de dikke grijze wolken. Ook de geur was niet te harden: heel de stad stonk naar rotte eieren.

Op 9 december trok de Great Smog eindelijk terug weg, maar vele vragen bleven decennialang sluimeren. Er waren meteen wel enkele vermoedens. De Londense huishoudens en fabrieken moesten het die winter stellen met kolen van minderwaardige kwaliteit en met meer zwavel. Een koude luchtlaag drukte die rook vervolgens naar beneden.

Dikke smoglaag over Chinese steden

Sinds de jaren ‘50 is de wetenschap echter geëvolueerd en zijn onderzoekers meer te weten gekomen over de chemische samenstelling van luchtvervuiling. De Great Smog van toen doet onderzoekers van universiteiten uit Texas, Beijing en Xian denken aan de luchtvervuiling van vandaag in China. Want als de weersomstandigheden daar tegenzitten, zorgt de hoge concentratie aan smog er regelmatig voor een dikke mistlaag over de miljoenensteden.

Duizenden stierven door mysterieuze dikke mist, nu is duidelijk hoe die ontstond
Over Peking ligt vandaag regelmatig een dikke smoglaag. Foto: AFP

Maar wat is nu de verklaring? Uit luchtmetingen in China blijkt dat als kolen worden verbrand, er naast zwaveldioxide ook stikstofdioxide vrijkomt. Als deze stoffen vervolgens in een dikke mist worden uitgestoten, komen ze in aanraking met water en ontstaan er zure zwaveldeeltjes. Maar als dat water verdampt onder een koude luchtlaag, dan blijven die zure zwaveldeeltjes in de onderste luchtlagen en raken die zodanig geconcentreerd dat ze toxisch worden. In 1952 zorgde dit in Londen voor dodelijke infecties aan de luchtwegen.

Is een nieuwe catastrofe mogelijk?

De resultaten van de studie die deze week gepubliceerdwerden, kunnen ook gelezen worden als een waarschuwing voor China. De hoge concentratie aan smog in de lucht is er nu niet meteen dodelijk, maar op lange termijn kost ze wel jaarlijks het leven aan 1,6 miljoen Chinezen. Bovendien is de concentratie aan stikstofdioxide (en andere schadelijke stoffen) er hoger door de bijkomende uitstoot van wagens. In combinatie met een natte mist kan deze cocktail aan schadelijke stoffen dus opnieuw onmiddellijk dodelijk worden.

Duizenden stierven door mysterieuze dikke mist, nu is duidelijk hoe die ontstond
Luchtvervuiling is een groot probleem in Chinese miljoenensteden. Foto: REUTERS

RECENT NIEUWS

Meest Gelezen

Meest Gedeeld

ENKEL VOOR ABONNEES

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees